Τι προκάλεσε το ραδιενεργό νέφος στην Ευρώπη πρόσφατα;

[Το Ελληνικό Δίκτυο ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ/ Naturefriends Greece είναι αντίθετο με τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας και στηρίζει τους αγώνες που αναπτύσσονται για την κατάργησή της. Στον ιστότοπο των ΦτΦ έχουμε κάνει δεκάδες αναρτήσεις με θέμα την πυρηνική ενέργεια [ΕΔΩ]. Σήμερα παρουσιάζουμε ένα ακόμα θέμα, αναδημοσίευση από το Greek IPPNW σε μετάφραση της Μαρίας Αρβανίτη – Σωτηροπούλου]

Αν το νέφος είναι τόσο «ασφαλές» γιατί το αρνούνται·

της Linda Pentz Gunter

Τι συνέβη τον τελευταίο μήνα στη Ρωσία?

Κατά τις αρχές Ιουνίου στη Σουηδία, Νορβηγία και τις Κάτω Χώρες άρχισαν να ανιχνεύονται ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα  cesium-134, cesium-137, ruthenium-103, cobalt-60 and iodine-131 που προερχόντουσαν από την Δυτική Ρωσία και περνούσαν πάνω από την Ευρώπη. Στα μέσα Ιουνίου ίδιες ενδείξεις εμφανίστηκαν και στην Φινλανδία.

Επειδή αυτά είναι ισότοπα, που κατασκευάζονται από τον άνθρωπο και δεν υπάρχουν στη φύση ήταν ξεκάθαρο ότι προέρχονται από πυρηνικό αντιδραστήρα. Και επειδή τα επίπεδα ήταν πολύ πιο υψηλά από το φυσιολογικό οι ενδείξεις ήταν συνέπεια κάποιου είδους ατυχήματος.

Αλλά ένα ατύχημα σε τι?

Οι Ρώσοι προς το παρόν αρνούνται ότι υπήρξε κάποιο πρόβλημα σε πυρηνικό αντιδραστήρα τους στη Βαλτική  —- Kola and Leningrad —  τη γεωγραφική περιοχή της απελευθέρωσης των ισοτόπων. Αλλά οι Friends of the Earth Norway δεν είναι έτοιμοι να συμφωνήσουν. “Ανησυχούμε επειδή δεν γνωρίζουμε την προέλευση αυτών των ραδιονουκλεοτιδίων” είπε η οργάνωση στο Ρωσικό website, Activatica. “Ανησυχούμε ότι οι πυρηνικοί αντιδραστήρες στο  Leningrad και Kola  δεν μπορεί να αποκλεισθούν σαν πιθανές πηγές.

Ένας χάρτης που παρέχεται από την Ολοκληρωμένη Οργάνωση Συνθήκης για την Απαγόρευση Δοκιμών, δείχνει την πηγή των ραδιενεργών εκδόσεων του Ιουνίου 2020 με πορτοκαλί χρώμα.

Ο Vitaliy Servetnik, πρόεδρος της Russian Social Ecological Union, επίσης δεν αποκλείει το ρόλο που έπαιξαν οι πυρηνικοί σταθμοί στο Kola και Leningrad, επισημαίνοντας ότι περισσότερο από το 70% των γηρασμένων πυρηνικών εργοστασίων της Ρωσίας λειτουργούν πολύ περισσότερο από τον σχεδιασμένο χρόνο λειτουργίας τους.

Η Ρωσία μέχρι σήμερα είτε αρνείται κάθε ευθύνη ή παραμένει σιωπηλή για κάθε απελευθέρωση ραδιοισοτόπων. Το πιο δραματικό παράδειγμα ήταν όταν συνέβη η έκρηξη στο Chernobyl στις 26 Απριλίου 1986. Δυο μέρες αργότερα υψηλά επίπεδα ραδιενέργειας ανιχνεύθηκαν στον πυρηνικό αντιδραστήρα Forsmark στη Σουηδία. Η Σουηδία ενημέρωσε τον κόσμο για το ατύχημα στην Ουκρανία, προκαλώντας μια καθυστερημένη αποδοχή του γεγονότος από την τότε Σοβιετική Ένωση.

Το Σεπτέμβρη 2017, ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα ruthenium-106 ανιχνεύθηκαν σε ένα ραδιενεργό νέφος που ταξίδευε πάνω από την Ευρώπη. Φαινόταν ότι προέρχεται από κάπου βαθιά στη Ρωσία αλλά οι αρχές το αρνήθηκαν.

Εν τούτοις μετά από δυο μήνες η Ρωσική Μετεωρολογική Υπηρεσία επιβεβαίωσε ότι ανιχνεύθηκαν επίπεδα ραδιενέργειας στα Νότια Ουράλια σε επίπεδα 1,000 υψηλότερα του κανονικού. Η Washington Post τελικά έθεσε το ζήτημα της διαρροής ραδιενέργειας, αλλά τα δημοσιεύματα σε όλο τον κόσμο έβαζαν το “αβλαβή” στις επικεφαλίδες. Αλλά η Rosatom συνέχισε να αρνείται το γεγονός ισχυριζόμενη ότι “η πρόσφατη εκπομπή Ru-106 που αναφέρθηκε δεν σχετίζεται με κάποιον από τους αντιδραστήρες της Rosatom.”

Εν τούτοις Γάλλοι ερευνητές συμπέραναν ότι ο αντιδραστήρας Mayak στα Ουράλια, που είχε προκαλέσει το δεύτερο χειρότερο ατύχημα το 1975, ήταν υπεύθυνος για την πρόσφατη διαρροή .

Και κατά το 2019, μια έκρηξη σε Ρωσική στρατιωτική βάση σκότωσε τρεις ειδικούς εργαζόμενους και προκάλεσε διαρροή ραδιενέργειας στην περιοχή, την οποία η  Greenpeace μέτρησε σε 20 φορές περισσότερο του “φυσιολογικού”. Εν τούτοις το Ρωσικό Υπουργείο Αμύνης συνέχισε να επιμένει ότι “δεν υπήρξαν βλαβερές εκπομπές στην ατμόσφαιρα και η ραδιενέργεια του εδάφους είναι φυσιολογική,” σύμφωνα με την αναφορά της Popula Mechanics.

Στη πραγματικότητα η ραδιενέργεια που απελευθερώθηκε κατά τη διάρκεια του ατυχήματος προκάλεσε εικασίες ότι μπορεί να οφειλόταν σε αποτυχημένη δοκιμή της Ρωσίας στον τότε νέο κέντρο δοκιμών πυρηνικών πυραύλων στο  πυρηνικών  Burevestnik.

Όπως η Popular Mechanics εξήγησε “ Το Buresvestnik, αν και καλύπτεται ενεργειακά από πυρηνικά χρησιμοποιεί πετρελαιομηχανές κατά την έναρξη πριν αλλάξει σε πυρηνική ενέργεια.”

Μια λάθος πυροδότηση ή αστοχία στους πυραύλους του Burevestnik θα μπορούσε να ευθύνεται για την έκλυση της ραδιενέργειας.

Το ανησυχητικό στην αναφορά όλων αυτών των συμβάντων είναι ότι τα νέα άρθρα συστηματικά περιέχουν διαβεβαιώσεις ότι τα επίπεδα ραδιενέργειας μπορεί να ήταν  “υψηλότερα του φυσιολογικού” αλλά ήταν επίσης “αβλαβή”. Αυτή η διαρκώς επαναλαμβανόμενη αναφορά των δημοσιογράφων γίνεται χωρίς καμία επιστημονική ή ιατρική τεκμηρίωση. Γιατί απλώς δεν είναι αλήθεια.

Η  National Academy of Sciences (NAS) πρόσφατα επανέλαβε την θέση της ότι μετά από  “μια εμπεριστατωμένη αναθεώρηση των βιολογικών και βιοφυσικών δεδομένων” η NAS συνεχίζει να υποστηρίζει το μοντέλο γραμμικής εκτίμησης κινδύνου δηλαδή ότι  “ο κίνδυνος καρκίνου αυξάνεται με γραμμική ακολουθία στις χαμηλές δόσεις χωρίς κατώφλι κινδύνου και ότι και η μικρότερη δόση έχει τη δυναμική να προκαλέσει μικρή αύξηση στον κίνδυνο των ανθρώπων ”

Με άλλα λόγια ΔΕΝ υπάρχει ασφαλής δόση.

Εν τούτοις, οι διαρροές ραδιενέργειας σε όλο τον κόσμο αναφέρονται σαν “αβλαβείς.” Αβλαβείς για ποιόν;

Τα στάνταρ στην αποδοχή της ονομαζόμενης επιτρεπόμενης ή ασφαλούς δόσης (σε ιατρικές πράξεις πχ ακτινογραφίες) δεν τίθενται χωρίς να ληφθούν υπ’ όψιν οι πιο ευάλωτοι  —γυναίκες, έγκυοι, βρέφη και παιδιά —έτσι ώστε ακόμη και αυτή η “αποδεκτή” δόση να μην τους προκαλέσει βλάβη. Οι υψηλότερες δόσεις είναι πιο επικίνδυνες.

Αλλά αν δεχθούμε την προπαγάνδα ότι οι αυξημένες εκπομπές ραδιονουκλεοτιδίων είναι αβλαβείς τότε γιατί να αρνηθούμε ότι και αυτά έχουν ευθύνη όπως στις ιατρικές πράξεις;

Πρώτον διότι φυσικά δεν είναι αβλαβή.

Και δεύτερο επειδή η Ρωσία ή οποιοσδήποτε άλλος δεν θέλει ο κόσμος να γνωρίζει ότι κάτι πήγε στραβά, είτε στον πολιτικό ή στο στρατιωτικό τομέα. Κάτι τέτοιο θα είχε επιπτώσεις στο κύρος τους σαν πυρηνική υπερδύναμη- κάτι που η κοινωνία μας δυστυχώς παραπλανημένη εξακολουθεί να έχει σε εκτίμηση.

Δεν θα μπορούσε να υπάρξει αιτία για παγκόσμιο συναγερμός αν κάτι πήγαινε στραβά σε ένα πεδίο αιολικής ή ηλιακής ενέργειας.

Δε θα μπορούσε να υπάρξει αιτία για παγκόσμιο συναγερμό για κάποιο συμβατικό ατύχημα σε στρατιωτικό συγκρότημα.

Αλλά υπάρχει αιτία παγκόσμιου συναγερμού όταν ραδιονουκλεοτίδια αρχίζουν να ανιχνεύονται πάνω από την Ευρώπη και κανείς  δεν αναλαμβάνει την ευθύνη. Όταν όλα  γίνονται ένα τεράστιο μυστικό.

Στο Servetnik λέει, “Για χάρη των ζωντανών και των μελλοντικών γενεών, τα επικίνδυνα πυρηνικά εργοστάσια πρέπει αμέσως να κλείσουν, η εισαγωγή των πυρηνικών αποβλήτων να σταματήσει και η Ρωσία να κάνει μια σωστή μετάβαση στις ανανεώσιμε πηγές ενέργειας. ”

Μπορεί να μη μάθουμε ποτέ τι προκάλεσε αυτή την απελευθέρωση ραδιενεργών στοιχείων. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι όσο τα πυρηνικά όπλα και τα πυρηνικά εργοστάσια παραμένουν οπουδήποτε στον πλανήτη μας, θα εξακολουθήσουμε να αντιμετωπίζουμε τον κίνδυνο τέτοιων συναγερμών και δυνητικά πολύ χειρότερες καταστάσεις.

Ας τα ξεφορτωθούμε.

Η Linda Pentz Gunter είναι η διεθνής ειδική αναλύτρια στο Beyond Nuclear  και δημοσιεύει, επιμελείται  και γράφει για το  Beyond Nuclear International.

Headline photo by By vladm/Shutterstock