Dora Kotsaka: The Screen New Deal (English & Greek)

The Screen New Deal

[English edition “The Barricade ]

The shock of the coronavirus health crisis and the threat of Chinese digital giants, led to massive investment in the American digital giants. What does this mean for democracy and for the future “surveillance capitalism”?

This article was published on 27 July 2020 at the site of Syriza’s newspaper “Avgi”. The article is translated into English by Wayne Hall and is republished with the permission of the author Dora Kotsaka.

A few months ago the Green New Deal was the new central and highly urgent demand on the political agenda, with the consequences of climate change expanding in tension and environmental costs.


…a column on the way things are operating

A few months ago the Green New Deal was the new central and highly urgent demand on the political agenda, with the consequences of climate change expanding in tension and environmental costs. It had concentrated very broad political alliances, it had been documented scientifically and elaborated in public relations terms to a level where as a demand it was considered “politically mature”. A great amount of public funding is required for a Green New Deal and for that reason it is a political gamble that meets with intense reactions – particularly in countries like the USA where a broad section of the population is sceptical of the very existence of climate change. The state coffers are limited in their capacity and the all-powerful corporate and other lobbies throw all their resources into the arena for the sake of diverting the flow of public monies towards reinforcement of their own vested interests.

After the pandemic it seems there was a change in the balance of forces. Digital technologies emerged as saviors of humanity as they inserted themselves into every aspect of everyday life. From telework and education to recreation and personal life it is now no easy task to find a sector of human activity in which some corporate digital platform is not implicated – with oligopolic status in most cases. Given all this, the negotiating power of the technological colossi has grown even further. And it was already huge.

Obviously the energy transition and the Green New Deal are not included in the agenda which the latter are tirelessly and systematically promoting. The consequences of the pandemic are today paving the way for discussion of a Screen New Deal and the choice of the term is exceptionally apt, because it is a development that is transforming the modus operandi of the economic model. Everything has been moving very fast lately. The Australian government has concluded a contract with Amazon for storage of data from the controversial Corona virus contact tracking app.1 The Canadian government has signed a contract with Amazon for delivery of medical equipment, prompting questions as to why this facility could not be provided by the public postal service.2  New York announced the city’s adaptation to the post-Covid reality, with emphasis on the steady integration of technology into every aspect of life in the polity and priority for Eurozone-related tasks and the provision of digital services in health and education. Indicatively, in May collaboration with the Bill & Melinda Gates Foundation was finalized “for development of smarter education systems”. 3 Citing B. Gates as a visionary, the Governor of New York asserted that “the pandemic created a moment in history in which we were truly able to benefit from the ideas of Gates… All these buildings, all these classes – why? with all the technology we possess?” he wondered.

Naomi Klein, the author and journalist who through her work exposed the operations of the “Shock Doctrine” to very wide audiences, argues that it took a little time for the picture to be clarified but something that seems to be a unifying dogma for the pandemic shock is beginning to emerge and is much more hi-tech that anything seen with previous disasters.4  Klein designates as the “Screen New Deal” this future that is currently being implemented and notes that a prerequisite for it was utilization of the weeks of physical isolation – not as a painful necessity for the sake of saving lives but as a real-life laboratory for the purpose of instituting a permanent and highly profitable future without physical contact.

The “Chinese” project

The mission of the United States’ National Security Commission on Artificial Intelligence (NSCAI) is to advise Congress on questions related to “upgrading of artificial intelligence, machine learning and associated technologies”.5  In the course of the last year it has clearly identified the extremely urgent problem that has arisen in consequence of Chinese technology companies acquiring the ability to bypass the regulatory restrictions applying for workers’ rights or respect for privacy.6 The protracted crisis in technologies for surveillance of citizens has resulted in an undeniable supremacy in a host of fields including medical prognosis with the use of artificial intelligence, driverless cars, digital infrastuctures, “smart cities” and electronic commerce.7  Last November the NSCAI published a report to Congres in which it was asserted that mass surveillance is the crucial application for basic instruction of artificial intelligence.8  “We are participants in strategic competition. Artificial intelligence will be at the epicenter. The future of our national security and economic is at stake”, they note.

The centerpiece of the argument – in presentations to policy makers or in articles and interviews for public consumption – boiled down to the Chinese threat. The assertion is that American dominance of the global economy has been on a knife-edge since the moment that the Chinese government has become willing to spend unlimited amounts of public money for the sake of creating the required infrastructures of high-tech surveillance, while at the same time allowing Chinese technology companies such as Alibaba, Baidu and Huawei to reap the for commercial applications. But more than anything else the NSCAI notes China’s willingness to make public-private partnerships in the field of mass surveillance and data collection the basis of its competitive advantage.

A further ingredient in the above formula is provided by the revolving door between state functions and executive management in the technological giants. Indicatively, the President of NSCIA Eric Schmidt, who occupies the same position on the Defense Innovation Board, the US defense sector’s consultative body for the expanding use of artificial intelligence in the armed forces, previously served as CEO of Google.9  J. Marcuse, executive director of the USA’s Defense Innovation Board announced in May that he was resigning from this position so as to undertake full-time employment with Google as head of public sector strategy and innovation globally.10  The basic objective of these two committees is exponential increase in government funding for research on artificial intelligence and technological infrastructures, something which presupposes investments which will be of direct benefit to companies in which not only Schmidt but also other members of the two committees maintain substantial shareholding. All of these committees are staffed by executives of the most powerful technology companies such as Oracle, Amazon, Microsoft, Facebook, Google. Naturally their vested interests rarely include just their salaries.

In the case of the President of NSCAI, it is well-known that he owns shares worth more than 5.3 billion dollars in Alphabet (the parent company of Google) and that at the end of February – when the lock down in China had already shown the dynamic of the situation – he was ringing the alarm bells with calls for “unlimited partnerships between government and industry” and a deluge of public money: 11

“Artificial intelligence will open new horizons for all sectors from biotechnology to banking services and moreover represents a priority for defense of the country…. If matters keep evolving at the present pace, overall Chinese investments in research and development is expected within ten years to overtake those of the USA. This is about the same time as is needed for their economy to do the same. If this situation does not change, around 2030 we will be competing with a country that has a larger economy, more investment in research and technology, better research, more wide-ranging utilization of new technologies and more powerful digital infrastructures. Literally, the Chinese are competing with a view to becoming global leaders in innovation, and the USA is not playing to win.”

“And after that came the bees”: utilization of the pandemic as second chance after September 11

In the months that followed everything that had been regarded as dubious demands became a reality. Massive public investment and research in and high-tech infrastructures, a plethora of public-private partnerships in the field of artificial intelligence and relaxation of a great number of regulations for protection of privacy and security. All the above creates a new opportunity for restructuring of the relevant regulatory landscape worthy of comparison with 11th September, when the transformation of US policies on respect for privacy and protection of personal data was encapsulated in the mass surveillance program Total Information Awareness (TIA) in collaboration with the technological colossi. And if we learned something in the years that followed, it is that changes of that kind that are made in emergency periods are anything but emergency solutions. They come to stay.

11th September completely transformed the landscape when it came to management of personal data. The legislators in Washington had started to become uneasy about the personal data that had been concentrated in the hands of private companies on the internet, which offered free services in surveillance and recording of users’ activities. Indeed on 10th September 2001, one day before the attack on the twin towers a discussion was on the agenda for Congress which many thought would lead to institution of strict rules and abolition of the facilities for surveillance and recording of the activities of internet users. Within the space of a day everything changed.

The 2020 health crisis offered an opportunity for the next leap forward in the project. Everywhere that lock down was imposed there was a dramatic increase in internet activity. In January the speed of the internet connection in Hubei province, China, was reduced by half. On the global level the use of search engines increased by 25%-30%. There was a sudden increase in demand for services such as contact tracking, location data, face recognition, instruments such as thermometers devices for measuring distance between employees. Infrastructures required upgrading. By the end of April more money had been spent in data centers than in all of 2019. In order to cope with demand Amazon and Microsoft rapidly opened fifty new and very large data processing centers.

In this new context, with renewed vision and self-confidence, the President of NSCAI changed the tone in which he addressed his compatriots, summoning them to imagine how life would be without Amazon12 : “Companies like Amazon know how to supply and distribute efficiently. We will be required to provide services and advice to government authorities deficient in technological systems and know–how. We must speed up the tempo in distance learning, which today is being implemented on a scale that we have never before had the opportunity to try. Through the internet we avoid proximity, enabling children to receive instructions from the best teachers, irrespective of where they happen to reside…. People should be more or less grateful to those companies that have the capital and make the investment necessary for developing the tools we are using today and which are able to help us.”

In recent years ever intenser anxieties and ever more vehement objections have been expressed over the model of “surveillance capitalism”. But this climate of suspicion is a thing of the distant past, as long ago as……….February. Today many of these firmly documented anxieties have been washed away by the wave of panic. Against a backdrop of mass deaths we are being offered dubious promises that these technologies are the only possible way to protect ourselves from the pandemic and keep ourselves and our loved ones safe. At the heart of this vision is a seamless coalition of the American government and the giants of Silicon Valley. The public schools, the hospitals, the private clinics, the police, the armed forces, are outsourcing a whole host of their basic functions, at high cost, to private technology companies.

It would be useful to remember that until very recently public reaction against these corporate practices was rapidly intensifying. American presidential candidates were openly discussing the break–up of the colossal technological companies13, Amazon was forced to abandon its plans for establishing itself in New York after powerful negative reaction from residents. Google’s plans in Toronto were cancelled14 and its employees refused to work on creating technologies for surveillance with military application.15 In brief, democracy and the inconvenient processes of public accountability in planning crucial institutions and public spaces seems to be the last major obstacle to Silicon Valley’s vision. Amid the disarray of the pandemic the opportunity is created for these companies to acquire as much power as their Chinese rivals, who are able to function without the burden of labor regulations and political rights.

Obviously technology will be a key sector for the protection of public health in the immediate future. Nevertheless, as N. Klein never tires of repeating in her public appearances these days, the problem that arises in periods of collective shock is that decision-making takes place in the absence of public dialogue. The question we are called on to answer has to do with whether this technology will be subject to democratic authority and public control or will proceed in a delirium in a perennial state of emergency. These questions cannot be ignored because they are linked to our future as it will take shape in the coming decades. If we really recognize how crucial digital connectedness is in periods of crisis, should we leave these networks and our data in the hands of private players like Google, Amazon or Apple, who operate under the sole constraint of their obligation to make their shareholders and managerial cadres steadily richer? If public funding is climbing to such heights should the public sector not have ownership and control of the resulting product? If the internet is important for our survival should we not manage it as a non–profit service of public benefit?



4, page 18–v–ai–commission/EPIC-19-09-11-NSCAI–FOIA-20200331-3rd–Production–pt9.pdf–v–ai–commission/AI–Commission–Interim–Report–Nov-2019.pdf–schmidt–ai–china.html







Lecturer in Political Sociology (University of Athens, University of Essex, UK) specializing in political behaviour and political parties. In recent years she has worked as a researcher for institutes and research bodies and collaborated in international research networks. Her research projects have focused on international trade agreements, common goods and the field of human rights in a digital age. She has produced articles and monographs and written for collective publications in Greek and English. Inter alia she has worked as a specialist in her fields in the Hellenic Parliament and ministries, as an election observer for the OSCE, as a lecturer in Political Science and in the European Commission ((Trade, Tourism, Small and medium enterprises)

To screen new deal είναι εδώ

Μερικούς μήνες πριν, το Green New Deal αποτελούσε το νέο κεντρικό και κατεπείγων αίτημα στην πολιτική ατζέντα, με τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής να μεγεθύνονται σε ένταση και περιβαλλοντικά κόστη


…μια στήλη για τον τρόπο που λειτουργούν τα πράγματα

Δώρα Κοτσακά

Μερικούς μήνες πριν, το Green New Deal αποτελούσε το νέο κεντρικό και κατεπείγων αίτημα στην πολιτική ατζέντα, με τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής να μεγεθύνονται σε ένταση και περιβαλλοντικά κόστη. Είχε συγκεντρώσει ευρύτατες πολιτικές συμμαχίες, είχε τεκμηριωθεί επιστημονικά και δουλευτεί επικοινωνιακά σε επίπεδο που ένα αίτημα θεωρείται “πολιτικά ώριμο”. Τα δημόσια κονδύλια που απαιτούνται για ένα Green New Deal είναι μεγάλα και, γι αυτό το λόγο, συνιστά πολιτικό διακύβευμα που εγείρει αντιδράσεις υψηλής έντασης – ιδιαίτερα σε χώρες όπως η ΗΠΑ της οποίας μεγάλο μέρος του πληθυσμού αμφισβητεί και την ίδια την ύπαρξη της κλιματικής αλλαγής. Τα κρατικά ταμεία διαθέτουν συγκεκριμένα ποσά και τα πανίσχυρα εταιρικά και άλλα lobbies ρίχνουν στην αρένα όλες τους τις δυνάμεις, προκειμένου να στρέψουν τη ροή του δημόσιου χρήματος προς την ενίσχυση των δικών τους συμφερόντων.

Μετά την πανδημία οι ισορροπίες φαίνεται να αλλάζουν. Οι ψηφιακές τεχνολογίες εμφανίζονται ως η σανίδα σωτηρίας για την ανθρωπότητα, καθώς παρεμβάλλονται σε όλες τις πτυχές της καθημερινότητας. Από την τηλεργασία και την εκπαίδευση, έως την ψυχαγωγία και την προσωπική ζωή, πλέον αναζητάμε τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας στους οποίους δεν εμπλέκεται κάποια εταιρική ψηφιακή πλατφόρμα με χαρακτήρα -στις περισσότερες περιπτώσεις- ολιγοπωλιακό. Με αυτά τα δεδομένα, η διαπραγματευτική ισχύς των τεχνολογικών κολοσσών αυξάνεται περαιτέρω. Και ήταν ήδη τεράστια.

Προφανώς η ενεργειακή μετάβαση και το Green New Deal δεν εμπίπτουν στην ατζέντα που οι τελευταίοι ακούραστα και συστηματικά προωθούν. Οι συνέπειες της πανδημίας έχουν ως αποτέλεσμα σήμερα να γίνεται συζήτηση για ένα Screen New Deal και η επιλογή του όρου είναι απολύτως εύστοχη, καθώς πρόκειται για εξέλιξη που μετασχηματίζει το modus operandi του οικονομικού μοντέλου. Όλα κινούνται πολύ γρήγορα το τελευταίο διάστημα. Η αυστραλιανή κυβέρνηση προχώρησε σε συμβόλαιο με την Amazon για την αποθήκευση των δεδομένων της αμφιλεγόμενης εφαρμογής ιχνηλάτησης επαφών που σχετίζονται με τον κοροναϊό.1 Η καναδική κυβέρνηση υπέγραψε συμβόλαιο με την Amazon για την παράδοση ιατρικού εξοπλισμού εγείροντας ερωτηματικά σχετικά με το γιατί αυτή την υπηρεσία δεν μπορούσε να την παράσχει η δημόσια ταχυδρομική υπηρεσία.2 Η Νέα Υόρκη ανακοίνωσε την προσαρμογή της πόλης στη μετά-Covid πραγματικότητα, με έμφαση στη σταθερή ενσωμάτωση της τεχνολογίας σε κάθε πτυχή της ζωής στην Πολιτεία και προτεραιότητα στην ευρυζωνικότητα και την παροχή ψηφιακών υπηρεσιών υγείας και εκπαίδευσης. Ενδεικτικά, μέσα στο Μάιο έκλεισε η συνεργασία με το Bill & Melinda Gates Foundation “για την ανάπτυξη εξυπνότερων εκπαιδευτικών συστημάτων”.3 Αναφερόμενος στον B. Gates ως οραματιστή, ο Κυβερνήτης της Νέας Υόρκης υποστήριξε ότι “η πανδημία δημιούργησε μία στιγμή στην ιστορία όπου μπορούμε πραγματικά να ενσωματώσουμε και να ωφεληθούμε από τις ιδέες του Gates… Όλα αυτά τα κτήρια, όλες αυτές οι τάξεις – για ποιο λόγο, με όλη αυτή την τεχνολογία που διαθέτουμε;”αναρωτήθηκε.

Η Ναόμι Κλάιν, συγγραφέας και δημοσιογράφος που με τη δουλειά της κατέστησε γνωστή τη λειτουργία του “Δόγματος του Σοκ” σε ευρύτατα ακροατήρια, υποστηρίζει ότι πήρε λίγο χρόνο να “δέσει η εικόνα”, αλλά κάτι που ομοιάζει με συνεκτικό δόγμα του πανδημικού σοκ αρχίζει να εμφανίζεται και είναι πολύ περισσότερο hi-tech από οτιδήποτε έχουμε δει σε προηγούμενες καταστροφές.4 Η Κλάιν αναφέρεται σε αυτό το μέλλον που τίθεται σε εφαρμογή ως Screen New Deal και επισημαίνει ότι συνιστούσε προϋπόθεση η αξιοποίηση των εβδομάδων φυσικής απομόνωσης -όχι ως μία οδυνηρή αναγκαιότητα για να σωθούν ζωές- αλλά ως ζωντανό εργαστήριο με στόχο ένα μόνιμο και άκρως προσοδοφόρο μέλλον χωρίς φυσική επαφή.

Το “κινέζικο” επιχείρημα

Η Εθνική Επιτροπή Ασφαλείας για την Τεχνητή Νοημοσύνη (NSCAI) των ΗΠΑ έχει ως αποστολή να λειτουργεί συμβουλευτικά προς το Κογκρέσο για ζητήματα που σχετίζονται με “αναβαθμίσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, machine learning και σχετικές τεχνολογίες”.5 Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους είχε θέσει με σαφήνεια το κατεπείγον πρόβλημα που προκύπτει εξαιτίας της δυνατότητας των κινεζικών εταιρειών τεχνολογίας να προσπερνούν τους ρυθμιστικούς περιορισμούς που σχετίζονται με τα εργασιακή δικαιώματα ή το σεβασμό της ιδιωτικότητας.6 Η εκτεταμένη χρήση τεχνολογιών παρακολούθησης των πολιτών της έχει ως αποτέλεσμα σαφές προβάδισμα σε πλήθος τομέων, συμπεριλαμβανομένης της ιατρικής πρόγνωσης με χρήση τεχνητής νοημοσύνης, τα αυτοκίνητα χωρίς οδηγό, τις ψηφιακές υποδομές, τις “έξυπνες πόλεις” και το ηλεκτρονικό εμπόριο.7 Τον περασμένο Νοέμβριο η NSCAI εξέδωσε αναφορά προς το Κογκρέσο με την οποία επισημαίνει πως η μαζική παρακολούθηση είναι η κρίσιμη εφαρμογή για την ουσιαστική εκπαίδευση της τεχνητής νοημοσύνης:8 “Βρισκόμαστε σε στρατηγικό ανταγωνισμό. Η τεχνητή νοημοσύνη θα βρεθεί στο επίκεντρο. Το μέλλον της εθνικής μας ασφάλειας και οικονομίας διακυβεύεται’”, σημειώνουν.

Η κορωνίδα του επιχειρήματος -σε παρουσιάσεις προς διαμορφωτές πολιτικών ή σε άρθρα και συνεντεύξεις δημόσιας παρέμβασης- συμπυκνώνεται στην κινέζικη απειλή. Υποστηρίζουν ότι η κυριαρχία των ΗΠΑ στην παγκόσμια οικονομία βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού από τη στιγμή που η κινεζική κυβέρνηση είναι πρόθυμη να ξοδέψει απεριόριστα ποσά δημόσιου χρήματος, προκειμένου να δημιουργήσει τις απαιτούμενες υποδομές για παρακολούθηση υψηλής τεχνολογίας, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπει σε κινέζικες εταιρείες τεχνολογίας όπως η Alibaba, η Baidu και Hauawei να καρπώνονται τα κέρδη για εμπορικές εφαρμογές. Περισσότερο από οτιδήποτε άλλο όμως η NSCAI σημειώνει την προθυμία της Κίνας να ασπαστεί τις Συμπράξεις Δημοσίου Ιδιωτικού (ΣΔΙΤ) στον τομέα της μαζικής παρακολούθησης και της συλλογής δεδομένων, ως τη βάση του ανταγωνιστικού της πλεονεκτήματος.

Στα παραπάνω δίνει μία επιπλέον οπτική το φαινόμενο της περιστρεφόμενης πόρτας μεταξύ κρατικών λειτουργών και διευθυντικών στελεχών στους τεχνολογικούς γίγαντες. Ενδεικτικά, ο Πρόεδρος της NSCAI Eric Schmidt, ο οποίος διατηρεί την ίδια θέση και στο Defence Innovation Board, συμβουλευτικό όργανο του αμυντικού τομέα των ΗΠΑ σχετικά με την αύξηση χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης στο στρατό, είχε προηγούμενα διατελέσει διευθυντής της Google.9 Ο J. Marcuse, εκτελεστικός διευθυντής του Defence Innovation Board των ΗΠΑ ανακοίνωσε μέσα στο Μάιο ότι παραιτείται της θέσης του προκειμένου να αναλάβει θέση πλήρους απασχόλησης στη Google ως επικεφαλής στρατηγικής και καινοτομίας για το δημόσιο τομέα σε παγκόσμιο επίπεδο.10 Ο βασικός στόχος αυτών των δύο επιτροπών είναι η εκθετική αύξηση των κυβερνητικών κονδυλίων για την έρευνα σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη και τις τεχνολογικές υποδομές που προϋποθέτει επενδύσεις ,οι οποίες θα ωφελήσουν άμεσα τις εταιρείες όπου ο Schmidt και άλλα μέλη των δύο επιτροπών διατηρούν διευρυμένα μερίδια. Όλες αυτές οι επιτροπές στελεχώνονται από διευθυντικά στελέχη των ισχυρότερων εταιρειών τεχνολογίας όπως η Oracle, Amazon, Microsoft, Facebook, Google. Φυσικά τα συμφέροντά τους σπάνια σταματούν στην αμοιβή τους.

Στην περίπτωση του Προέδρου της NSCAI, είναι γνωστό ότι διατηρεί μετοχές αξίας μεγαλύτερης των 5.3 δισ. δολ. στην Alphabet (τη μητρική της Google) και στα τέλη Φεβρουαρίου -ενώ το lock down στην Κίνα είχε ήδη δείξει το δυναμικό της κατάστασης- έκρουε τον κώδωνα του κινδύνου καλώντας σε “απεριόριστες συμπράξεις μεταξύ κυβέρνησης και βιομηχανίας” και κατακλυσμό δημοσίου χρήματος:11

“Η τεχνητή νοημοσύνη θα ανοίξει νέους ορίζοντες σε όλους τους τομείς από τη βιοτεχνολογία έως τις τραπεζικές υπηρεσίες και επιπλέον συνιστά προτεραιότητα για την άμυνα της χώρας… Αν τα πράγματα συνεχίσουν να εξελίσσονται με τους σημερινούς ρυθμούς, οι συνολικές επενδύσεις της Κίνας στην έρευνα και την ανάπτυξη αναμένεται να ξεπεράσουν τις αντίστοιχες των ΗΠΑ μέσα σε δέκα χρόνια, περίπου την ίδια περίοδο που αναμένεται η οικονομία τους να κάνει το ίδιο. Αν αυτά τα δεδομένα δεν αλλάξουν, γύρω στο 2030 θα ανταγωνιζόμαστε με μία χώρα που θα έχει μεγαλύτερη οικονομία, περισσότερες επενδύσεις σε έρευνα και τεχνολογία, καλύτερη έρευνα, ευρύτερη αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και ισχυρότερες ψηφιακές υποδομές… Κυριολεκτικά, οι Κινέζοι ανταγωνίζονται με στόχο να καταστούν παγκόσμιοι leaders στην καινοτομία και οι ΗΠΑ δεν παίζουν για να κερδίσουν”.

“Και μετά ήρθαν οι μέλισσες”: Η αξιοποίηση της πανδημίας ως δεύτερη ευκαιρία μετά την 11η Σεπτεμβρίου

Μέσα στους επόμενους μήνες όλα όσα αντιμετωπίζονταν ως αμφιλεγόμενα αιτήματα έγιναν πραγματικότητα. Μαζικές δημόσιες επενδύσεις σε έρευνα και υποδομές υψηλής τεχνολογίας, πληθώρα Συμπράξεων Δημοσίου Ιδιωτικού (ΣΔΙΤ) στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και χαλάρωση μεγάλου αριθμού διατάξεων προστασίας της ιδιωτικότητας και της ασφάλειας. Όλα τα παραπάνω δημιουργούν μία νέα ευκαιρία αναδιάταξης του σχετικού ρυθμιστικού τοπίου αντάξια αυτής της 11ης Σεπτεμβρίου, όπου η μετατροπή της πολιτικής των ΗΠΑ σχετικά με το σεβασμό της ιδιωτικότητας και την προστασία των προσωπικών δεδομένων συμπυκνώθηκε στο πρόγραμμα μαζικής παρακολούθησης Total Information Awareness (TIA) σε συνεργασία με τους τεχνολογικούς κολοσσούς. Και αν κάτι μάθαμε στα χρόνια που ακολούθησαν είναι ότι αυτού του τύπου οι μετατροπές που σημειώνονται σε έκτακτες περιόδους, δεν είναι καθόλου έκτακτες. Έρχονται για να μείνουν.

Η 11η Σεπτεμβρίου άλλαξε τελείως το τοπίο σχετικά με τη διαχείριση προσωπικών δεδομένων. Οι νομοθέτες στην Ουάσιγκτον είχαν αρχίσει να ανησυχούν για τα προσωπικά δεδομένα που συγκεντρώνονταν στα χέρια ιδιωτικών εταιρειών στο ίντερνετ, οι οποίες παρείχαν δωρεάν υπηρεσίες παρακολουθώντας και καταγράφοντας τη δραστηριότητα των χρηστών. Μάλιστα, στις 10 Σεπτεμβρίου 2001, μία ημέρα πριν από την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, υπήρχε στην ημερήσια διάταξη του Κογκρέσου μια συζήτηση που πολλοί πίστευαν ότι θα οδηγούσε στη θέσπιση αυστηρών κανόνων και στην κατάργηση των δυνατοτήτων παρακολούθησης και καταγραφής της δραστηριότητας των χρηστών του διαδικτύου. Μέσα σε μία μέρα όλα άλλαξαν.

Η υγειονομική κρίση προσέφερε την ευκαιρία για το επόμενο άλμα αυτού του σχεδίου. Σε όλα τα μέρη που επιβλήθηκε lock down η δραστηριότητα στο διαδίκτυο αυξήθηκε δραματικά. Τον Ιανουάριο στην επαρχία Χουμπέι στην Κίνα η ταχύτητα της σύνδεσης έπεσε στο μισό. Σε παγκόσμιο επίπεδο η χρήση των μηχανών αναζήτησης αυξήθηκε κατά 25%-30%. Απότομα αυξήθηκε και η ζήτηση σε υπηρεσίες όπως ιχνηλάτηση επαφών, δεδομένα τοποθεσίας, αναγνώριση προσώπου, όργανα θερμομέτρησης και συσκευές ελέγχου απόστασης μεταξύ των εργαζομένων. Οι υποδομές έπρεπε να αναβαθμιστούν. Έως το τέλος Απριλίου είχαν ξοδευτεί περισσότερα χρήματα σε data centers από ό,τι όλο το 2019. Η Amazon και η Microsoft προκειμένου να ανταποκριθούν δημιούργησαν ταχύτατα πενήντα νέα και πάρα πολύ μαζικά data centers (κέντρα επεξεργασίας δεδομένων).

Σε αυτό το νέο πλαίσιο με ανανεωμένο όραμα και αυτοπεποίθηση ο Πρόεδρος της NSCAI αλλάζει το ύφος με το οποίο απευθύνεται στους συμπατριώτες του και τους καλεί να φανταστούν πώς θα ήταν η ζωή τους χωρίς την Amazon:12 “Εταιρείες σαν την Amazon γνωρίζουν πώς να εφοδιάζουν και να διανέμουν αποτελεσματικά. Θα χρειαστεί να παράσχουν υπηρεσίες και συμβουλευτική σε κυβερνητικούς επιτετραμμένους που στερούνται τεχνολογικών συστημάτων και ειδίκευσης. Πρέπει να επισπεύσουμε την τάση σχετικά με την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, οι οποία σήμερα τίθεται σε εφαρμογή σε κλίμακες που ποτέ πριν δεν είχαμε την ευκαιρία να δοκιμάσουμε. Διαδικτυακά αποφεύγουμε την εγγύτητα, πράγμα που επιτρέπει στα παιδιά να παίρνουν οδηγίες από τους καλύτερους δασκάλους ανεξάρτητα από την περιοχή κατοικίας τους… Οι άνθρωποι θα έπρεπε να είναι λίγο περισσότερο ευγνώμονες προς αυτές τις εταιρείες που έχουν τα κεφάλαια και κάνουν τις επενδύσεις προκειμένου να οικοδομήσουν τα εργαλεία τα οποία χρησιμοποιούμε σήμερα και μπορούν να μας βοηθήσουν”.

Τα τελευταία χρόνια διατυπώνονται όλο και εντονότερες ανησυχίες και αντιρρήσεις για το νέο μοντέλο “καπιταλισμού της παρακολούθησης” (surveillance capitalism). Ωστόσο, αυτό το κλίμα καχυποψίας υπήρχε στο μακρινό παρελθόν… επίσης γνωστό ως Φεβρουάριος. Σήμερα, πολλές από αυτές τις στέρεα τεκμηριωμένες ανησυχίες ξεπλύθηκαν από το κύμα του πανικού. Υπό το φόντο των μαζικών θανάτων, μας πλασάρονται αμφίβολες υποσχέσεις ότι αυτές οι τεχνολογίες είναι ο μόνος πιθανός τρόπος να προστατευθούμε από την πανδημία και να κρατήσουμε τους εαυτούς μας και τους αγαπημένους μας ασφαλείς. Στην καρδιά αυτού του οράματος βρίσκεται μία αδιάκοπη ενοποίηση της αμερικάνικης κυβέρνησης με τους γίγαντες της Silicon Valley. Τα δημόσια σχολεία, τα νοσοκομεία, τα ιδιωτικά ιατρεία, η αστυνομία και ο στρατός, προχωρούν με υψηλό κόστος σε εξωτερικές αναθέσεις πολλών εκ των βασικών λειτουργιών τους σε ιδιωτικές εταιρείες τεχνολογίας.

Θα ήταν χρήσιμο να θυμόμαστε ότι μέχρι πολύ πρόσφατα η δημόσια αντίδραση εναντίων των πρακτικών αυτών των εταιρειών ήταν ραγδαία αυξανόμενη. Οι προεδρικοί υποψήφιοι συζητούσαν ανοιχτά το χωρισμό των κολοσσιαίων τεχνολογικών εταιρειών,13 η Amazon υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τα σχέδιά της για εγκατάστασή της στη Νέα Υόρκη μετά την έντονη αντίδραση των κατοίκων, τα σχέδια της Google στο Τορόντο ακυρώνονται14 και οι εργαζόμενοί της αρνούνται να εργαστούν για τη δημιουργία τεχνολογιών παρακολούθησης με στρατιωτική εφαρμογή.15 Εν ολίγοις, η δημοκρατία και οι άβολες διαδικασίες δημόσιας λογοδοσίας στο σχεδιασμό κρίσιμων θεσμών και δημόσιων χώρων φαίνεται να συνιστά το τελευταίο μεγάλο εμπόδιο στο όραμα της Silicon Valley. Μέσα στη χλαπαταγή της πανδημίας δημιουργείται η ευκαιρία για αυτές τις εταιρείες να αποκτήσουν την ίδια δύναμη με τους Κινέζους ανταγωνιστές τους, οι οποίοι μπορούν να λειτουργούν χωρίς το βάρος των εργασιακών ή των πολιτικών δικαιωμάτων.

Προφανώς και η τεχνολογία συνιστά τομέα κλειδί αναφορικά με την προστασία της δημόσιας υγείας στο άμεσο μέλλον. Ωστόσο, όπως η Ν. Κλάιν δεν κουράζεται να επαναλαμβάνει στις δημόσιες παρεμβάσεις της αυτή την εποχή, το πρόβλημα που προκύπτει σε περιόδους συλλογικού σοκ είναι ότι η λήψη αποφάσεων γίνεται με απουσία δημοσίου διάλογου. Το ερώτημα στο οποίο καλούμαστε να απαντήσουμε έχει να κάνει με το αν αυτή η τεχνολογία θα υπάγεται σε δημοκρατικό πλαίσιο και δημόσιο έλεγχο ή θα λειτουργεί παραληρηματικά σε καθεστώς εξαίρεσης. Αυτές οι ερωτήσεις δεν μπορούν να αγνοηθούν, καθώς συνδέονται με το μέλλον μας όπως αυτό θα διαμορφωθεί τις επόμενες δεκαετίες. Αν πραγματικά αναγνωρίζουμε πόσο κρίσιμη είναι η ψηφιακή συνδεσιμότητα σε περιόδους κρίσης, πρέπει να αφήσουμε αυτά τα δίκτυα και τα δεδομένα μας στα χέρια ιδιωτικών παικτών, όπως η Google, η Amazon και η Apple, που λειτουργούν με μοναδικό περιορισμό την υποχρέωση να καθιστούν τους μετόχους και τα διευθυντικά τους στελέχη διαρκώς πλουσιότερους; Αν η δημόσια χρηματοδότηση αγγίζει τόσο μεγάλα ποσοστά δεν θα πρέπει το δημόσιο να έχει ιδιοκτησία και έλεγχο στο παραγόμενο προϊόν; Αν το διαδίκτυο έχει τόσο μεγάλη σημασία για την επιβίωσή μας, δεν θα έπρεπε να το μεταχειριζόμαστε ως μη κερδοσκοπική υπηρεσία κοινής ωφέλειας;






6, σελ.18.










Το άρθρο στα ΕΝΘΕΜΑΤΑ της εφημερίδας  ΑΥΓΗ [ΕΔΩ]