125 χρόνια Naturefriends/ ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ – Κινητήρια δύναμη για την αειφόρο παγκόσμια ανάπτυξη! | Διακήρυξη του πρόσφατου 24ου συνεδρίου 28.11.2020

[Ο επανεκλεγμένος πρόεδρος των Naturefriends International Manfred Pils]

125 years of Naturefriends – Realising a sustainable development in the 21st century | Motion to the XXIV NFI Congress submitted by the NFI Board. Το αυθεντικό κείμενο ΕΔΩ.


24ο Συνέδριο των Naturefriends International/ NFI: Πρόταση του Συμβουλίου των Φίλων της Φύσης

125 έτη παρουσίας των Naturefriends/ Φίλων της Φύσης – Επίτευξη της βιώσιμης ανάπτυξης στον 21ο αιώνα

———————————————————————————————————-

125 έτη παρουσίας των Naturefriends/ Φίλων της Φύσης – Επιτυγχάνοντας τη βιώσιμη ανάπτυξη στον 21ο αιώνα

Πρόταση προς το 24 Συνέδριο των Φίλων της Φύσης που υποβλήθηκε από το Συμβούλιο των ΦτΦ

Περιεχόμενα

1    Πλαίσιο και Αιτιολόγηση

2    Προκλήσεις στον 21ο αιώνα

2.1 Σταμάτημα της κλιματικής αλλαγής

2.2 Επανασχεδιασμός του τουρισμού

2.3 Προώθηση βιώσιμων, υπαίθριων δραστηριοτήτων

2.4 Υποστήριξη συνεργασιών σε παγκόσμιο επίπεδο

2.5 Ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής αλλαγής

2.6 Οι Φίλοι της Φύσης ως πρωτοπόρος δύναμη για την παγκόσμια, βιώσιμη ανάπτυξη

  1. Πλαίσιο και Αιτιολόγηση

 Το κίνημα Naturefriends/ Φίλοι της Φύσης εορτάζει 125 ζωής το 2020. Ιδρυθείσα το 1895 στη Βιέννη, η οργάνωση μετράει σήμερα 42 μέλη σε 41 χώρες. Χιλιάδες ομάδες σε τοπικό επίπεδο έχουν συμμετάσχει στην ανάπτυξη και οργάνωση του ελεύθερου χρόνου και τουριστικών δραστηριοτήτων οι οποίες είναι προσιτές σε όλους, σέβονται την φύση και το περιβάλλον και προστατεύουν ταυτόχρονα την φυσική και πολιτιστική κληρονομιά – αναδεικνύοντας πάντοτε τις αξίες του διεθνισμού και της αλληλεγγύης.

Η περίοδος, από τη δημιουργία του κινήματος μας μέχρι σήμερα, χαρακτηρίζεται από την επιτυχή χειραφέτηση του εργατικού κινήματος, την τεράστια βελτίωση στο επίπεδο διαβίωσης στις μεγάλες βιομηχανικές χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Κίνας, της Βραζιλίας και της Ινδίας, αλλά, επίσης, από δύο καταστροφικούς πολέμους, το ναζισμό-φασισμό και την αρνητική, νεοφιλελεύθερη, καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση. Με στόχο μία διαρκώς αναπτυσσόμενη οικονομία – η οποία σε τελική ανάλυση είναι προς όφελος μίας μικρής ομάδας ανθρώπων – οι φυσικοί πόροι έχουν γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης και τα ορυκτά καύσιμα έχουν χρησιμοποιηθεί ανεξέλεγκτα. Αποτέλεσμα είναι η δραματική καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος καθώς και η υπερθέρμανση του πλανήτη, με πολλές αρνητικές συνέπειες για τη φύση και τους ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο.

Είμαστε υπερήφανοι για τη συμμετοχή μας στην προσπάθεια για τη δημιουργία μίας παγκόσμιας κοινωνίας που θα χαρακτηρίζεται από κοινωνική δικαιοσύνη και σεβασμό προς το περιβάλλον:

  • Στα πρώτα 25 χρόνια της ζωής τους, οι Φίλοι της Φύσης αγωνίστηκαν για το δικαίωμα στην ψυχαγωγία μέσα στην φύση για όλους τους ανθρώπους και για την ισότιμη πρόσβαση στην ύπαιθρο. Οι Φίλοι της Φύσης υποστήριξαν τον αγώνα του εργατικού κινήματος για μείωση του ημερήσιου εργάσιμου χρόνου στις οκτώ ώρες, καθώς και για πληρωμένες διακοπές. Επίσης, η πρώτη εκστρατεία ενάντια στην καταστροφή των φυσικών τοπίων πραγματοποιήθηκε με επιτυχία, ενώ η “προστασία της φύσης” εντάχθηκε στη νομοθεσία το 1910.
  • Μέχρι την απαγόρευση των Φίλων της Φύσης από το Ναζισμό-Φασισμό το 1933 (Γερμανία) και το 1934 (Αυστρία), το κίνημα δημιούργησε σημαντικό δίκτυο για πεζοπορία, ορειβασία, αναρρίχηση, σκι και κωπηλασία (παράδειγμα τα 400 καταλύμματα “Φίλοι της Φύσης”), καθώς και εκπαιδευτικά προγράμματα για μέλη και εθελοντές, επικεντρωμένα στην ασφαλή πρακτική των αθλοπαιδιών σε εξωτερικούς χώρους. Όλες οι δραστηριότητες βασίζονταν στην μυική δύναμη, οπότε οι αρνητικές επιπτώσεις στην φύση ήταν ελάχιστες. Για τις μετακινήσεις χρησιμοποιούνταν οι δημόσιες συγκοινωνίες.
  • Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Φίλοι της Φύσης έγιναν πρωτοπόροι στο κίνημα για κοινωνικό τουρισμό. Έχουν οργανώσει διακοπές και ταξίδια στο εξωτερικό για τα μέλη τους, όπως, επίσης, υπαίθριες δραστηριότητες και εκπαίδευση για ορειβασία, σκι ή κωπηλασία. Επίσης, εκείνη την εποχή, χρησιμοποιούνταν, κυρίως, η δημόσια συγκοινωνία.
  • Με την άνοδο του μαζικού τουρισμού στις δεκαετίες του 70 και του 80 του περασμένου αιώνα, οι Φίλοι της Φύσης άσκησαν κριτική στην καταστροφή του περιβάλλοντος που προκαλούσε ο τουρισμός, ιδιαίτερα σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, όπως τα βουνά ή κατά μήκος των ακτών. Οι Φίλοι της Φύσης στήριξαν ενεργά την ιδέα του ονομαζόμενου ήπιου τουρισμού, ενώ προωθούσαν ιδέες για έναν φιλικό προς το περιβάλλον και κοινωνικά υπεύθυνο τουρισμό. Μαζί με άλλες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) καταφέραμε ο βιώσιμος τουρισμός να εισέλθει στην ατζέντα των Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι Διεθνείς Φίλοι της Φύσης συμμετέχουν ενεργά σε πολλά διεθνή πάνελ για τον τουρισμό, καθώς αποτελούν και ιδρυτικό μέλος της “Στρογγυλής Τράπεζας για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στον Τουρισμό”.
  • Οι Φίλοι της Φύσης συνέβαλλαν αποφασιστικά στη δημιουργία πολλών Εθνικών Πάρκων στην Ευρώπη, καθώς και άλλων προστατευόμενων περιοχών. Σήμερα, είμαστε πολύ ενεργοί στην εκστρατεία για το δίκτυο Natura 2000 των προστατευόμενων περιοχών και κατά της περαιτέρω διεύρυνσης των περιοχών για χρήση σκι στην περιοχή των Άλπεων. Προωθούμε βιώσιμες επιλογές στον τουρισμό, εφαρμόζοντας πιλοτικά προγράμματα όπως το Τοπίο της Χρονιάς, Παραποτάμια Τοπία της Χρονιάς, Φυσικά Μονοπάτια, καθώς και πολλές άλλες δραστηριότητες που στηρίζουν τον βιώσιμο τουρισμό και τις υπαίθριες αθλοπαιδιές.
  • Τα τελευταία 25 χρόνια χαρακτηρίζονται από τη δραματική αλλαγή του παγκόσμιου κλίματος, προκαλώντας ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως καταιγίδες, ξηρασίες και πλημμύρες, άνοδο της στάθμης της θάλασσας παγκοσμίως, καθώς και αυξανόμενη ερημοποίηση, ιδιαίτερα στις χώρες του Νότου. Η κλιματική αλλαγή προκαλείται από την εντατική χρήση των ορυκτών καυσίμων όπως ο άνθρακας, το πετρέλαιο και το αέριο στις βιομηχανίες, στη θέρμανση και ψύξη, καθώς και στις μετακινήσεις. Οι Φίλοι της Φύσης, εδώ και πολλά χρόνια, επισημαίνουν τις αρνητικές επιπτώσεις της εναέριας κυκλοφορίας και τη συμβολή της στην αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου, ενώ ίδρυσαν το Ταμείο για την Φύση για συμβολή στην κλιματική δικαιοσύνη, στηρίζοντας προγράμματα για το κλίμα που εφαρμόστηκαν από οργανώσεις των Φίλων της Φύσης στην Αφρική.
  • Με την ευκαιρία των 125 γενεθλίων του κινήματος μας, οι Naturefriends International ξεκίνησαν τη διεθνή εκστρατεία “125 δραστηριότητες για τη βιώσιμη ανάπτυξη” δείχνοντας την ποικιλία των δραστηριοτήτων των Φίλων της Φύσης καθώς και τη συμβολή τους στους 17 Στόχους για Βιώσιμη Ανάπτυξη των Ηνωμένων Εθνών στα Κοινωνικά Δίκτυα και στην ιστοσελίδα των ΦτΦ.
  1. Προκλήσεις του 21ου αιώνα

 Το 2020, η ημερομηνία της Ημέρας Υπέρβασης της Γης ήταν η 22α Αυγούστου. Η μέρα αυτή σηματοδοτεί το ετήσιο όριο της βιώσιμης χρήσης των παγκόσμιων πόρων – και η ημερομηνία αυτή  απομακρύνεται κάθε χρόνο. Αν και διαθέτουμε εντυπωσιακές ιδέες για μία βιώσιμη οικονομία και βιώσιμο τρόπο ζωής, σε διανοητικό και τεχνικό επίπεδο, δεν τις εφαρμόζουμε, ενώ συνεχίζουμε την υπερεκμετάλλευση των παγκόσμιων πόρων. Με το βλέμμα στην ιστορία μας, οι Φίλοι της Φύσης μπορούν και θα συνεισφέρουν σε μία άμεση αλλαγή της συμπεριφοράς, της οικονομίας και των πολιτικών με κατεύθυνση τη βιωσιμότητα.

2.1 Σταμάτημα της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής

 Η μάχη κατά της κλιματικής κρίσης είναι ένα από τα πιο επείγοντα καθήκοντα. Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, η κλιματική αλλαγή απειλεί τη ζωή τουλάχιστον ενός δισεκατομμυρίου ανθρώπων – κυρίως στις χώρες του Παγκόσμιου Νότου. Ακόμη και σε χώρες που πλήττονται σχετικά λιγότερο, ήδη παρουσιάζονται ακραία καιρικά φαινόμενα, ενώ η απώλεια της βιοποικιλότητας σε παγκόσμια επίπεδα ενισχύεται από την κλιματική αλλαγή.

Χρειάζεται να απαγορεύσουμε τα ορυκτά καύσιμα και να στραφούμε προς τη βιώσιμη παραγωγή ενέργειας που θα στηρίζεται στο νερό, τον άνεμο και τον ήλιο. Οι τεχνολογίες υπάρχουν ήδη, χρειαζόμαστε απλώς να τις εφαρμόσουμε σε παγκόσμιο επίπεδο. Για τους Φίλους της Φύσης, η πολιτική αυτή περιλαμβάνει δραστική μείωση στην κυκλοφορία αεροπλάνων, αυτοκινήτων και φορτηγών, τουλάχιστον για όσο διάστημα δεν εφαρμόζονται βιώσιμες πολιτικές στα καύσιμα σε αυτούς τους τομείς. Η δημόσια συγκοινωνία χρειάζεται να επεκταθεί μέσα και γύρω από τα πολεοδομικά συγκροτήματα, τρένα μεγάλης ταχύτητας καθώς και νυχτερινά δρομολόγια  ανάμεσα στις πόλεις απαιτούνται επειγόντως. Οι αγροτικές περιοχές πρέπει να συνδεθούν με τις μητροπολιτικές με ελκυστικά τρένα και λεωφορεία.

2.2 Επανασχεδιασμός του τουρισμού

 Ο τουρισμός εξακολουθεί να παίζει σημαντικό ρόλο στη διασκέδαση, την εκπαίδευση και τη διεθνή κατανόηση. Ωστόσο, απαιτείται άμεσα ο επανασχεδιασμός του. Τα ταξίδια δεν πρέπει να είναι πλέον ένα καταναλωτικό αγαθό που αφορά κυρίως το κέρδος – χωρίς συγκριτικά οφέλη για τον τοπικό πληθυσμό – ενώ βλάπτει σοβαρά το περιβάλλον.

Η ανάπτυξη του τουρισμού πρέπει να βασίζεται σε κριτήρια βιωσιμότητας, όπως η προστασία των φυσικών πόρων, η μείωση της εκπομπής των αερίων του θερμοκηπίου, ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων καθώς και η εμπλοκή του τοπικού πληθυσμού. Τα τουριστικά πακέτα πρέπει να προωθούνται μαζί με τη δημόσια συγκοινωνία προς και από την εκάστοτε περιοχή. Τα διηπειρωτικά ταξίδια θα πρέπει να διαρκούν περισσότερο και να θεωρείται ότι ρόλος τους είναι να διευκολύνουν την επαφή με άλλους πολιτισμούς και φυσικά τοπία.

2.3 Προώθηση βιώσιμων, υπαίθριων δραστηριοτήτων

Η ενεργός συμμετοχή στην φύση είναι η βάση για την ψυχαγωγία και την ευημερία και θα ενισχυθεί περαιτέρω –  τόσο μέσα όσο και στην περιφέρεια των πόλεων. Πολλές δραστηριότητες στην ύπαιθρο μπορούν να γίνουν πραγματικότητα με τη χρήση της δημόσιας συγκοινωνίας. Η πληροφόρηση για τα σχετικά οικοσυστήματα δίνει στους επισκέπτες τη δυνατότητα να συμπεριφέρονται με σεβασμό και η πληροφόρηση αυτή θα είναι εύκολα προσβάσιμη.

Με περισσότερα από 700 καταλύμματα των Φίλων της Φύσης, προσφέρουμε ένα μεγάλο εύρος τύπων διαμονής σε κοινωνικά αποδεκτές τιμές, καθώς και με μεγάλες προσφορές για οικογένειες και ομάδες – πολύ συχνά σε όμορφα τοπία, με ελκυστικές προσφορές ψυχαγωγίας. Οι εκστρατείες μας όπως οι Διαδρομές στην Φύση ή το Τοπίο της Χρονιάς προσκαλούν τους ανθρώπους να απολαύσουν την φύση και να σεβαστούν τα φυσικά ενδιαιτήματα, τα ζώα και τα φυτά.

2.4 Υποστήριξη συνεργασιών σε παγκόσμιο επίπεδο

 Είμαστε περήφανοι που διαθέτουμε μέλη σε αρετές χώρες της Αφρικής, της Ασίας και της Νότιας Αμερικής. Το γεγονός αυτό μας δίνει τη δυνατότητα να αποκτήσουμε πιο βαθιά γνώση της παγκόσμιας ανάπτυξης και να αποκτήσουμε εμπειρία της πολιτιστικής ποικιλότητας, της διεθνούς αλληλεγγύης και της φιλίας. Οι Φίλοι της Φύσης πάντοτε στηρίζουν μία ανοιχτή και αλληλέγγυα κοινωνία, ενώ δίνουν σε αυτές τις οργανώσεις-μέλη όση υποστήριξη είναι εφικτή.

Γνωρίζουμε πως πολλές χώρες του Παγκόσμιου Νότου υποφέρουν από μία λανθασμένη οικονομική ανάπτυξη που βασίζεται στην εκμετάλλευση των φυσικών πόρων και υποστηρίζεται από τις βιομηχανικές χώρες. Υποστηρίζουμε μία παγκόσμια συνεργασία που θα οδηγεί σε περισσότερη δικαιοσύνη και ισότητα για όλους τους ανθρώπους. Γνωρίζουμε πως αυτός είναι ο μοναδικός ανθρώπινος τρόπος για την αποφυγή της μαζικής μετανάστευσης στο μέλλον.

2.5 Ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής αλλαγής

 Γνωρίζουμε πως ο βασικός λόγος της καταστροφής του περιβάλλοντος, της υπερβολικής χρήσης των πόρων, της κλιματικής αλλαγής και των διογκούμενων ανισοτήτων είναι το νεοφιλελεύθερο, καπιταλιστικό οικονομικό σύστημα που βασίζεται στην αύξηση των κερδών αντί στην βελτίωση της ποιότητας ζωής. Το σύστημα αυτό έχει προκαλέσει τη συγκέντρωση πλούτου και δύναμης στα χέρια μίας μειοψηφίας ανθρώπων, που, συχνά, με την οικονομική τους δύναμη απειλούν τις δημοκρατικές μας κοινωνίες.

Χρειάζεται επειγόντως η αλλαγή της οικονομίας και της κοινωνίας μέσω της ενίσχυσης της δημοκρατίας και θεωρώντας το κοινό καλό ως τη βάση της βιώσιμης ανάπτυξης. Μαζί με άλλες ΜΚΟ, οι Φίλοι της Φύσης προωθούν μία πραγματική “πράσινη συμφωνία”, η οποία παρέχει τα απαραίτητα ρυθμιστικά μέτρα στην οικονομία ως τη βάση για τη βιώσιμη ανάπτυξη των κοινωνιών και του πλανήτη μας.

2.6 Οι Φίλοι της Φύσης ως πρωτοπόρος δύναμη για την παγκόσμια, βιώσιμη ανάπτυξη

 Είμαστε πεπεισμένοι ότι η βιώσιμη ανάπτυξη δεν μπορεί να επιτευχθεί μονάχα σε ορισμένες περιοχές ή σε ορισμένους τομείς της οικονομίας. Η παγκόσμια οικονομία είναι εξαιρετικά διασυνδεδεμένη – όπως διαπιστώνουμε τώρα κατά τη διάρκεια της κρίσης του Covid-19. Για το λόγο αυτό, απαιτείται, σε παγκόσμιο επίπεδο, η ισχυρή συνεργασία των ΜΚΟ, των εργατικών σωματείων, των επιστημόνων, των κοινωνικών κινημάτων, καθώς και των ενδιαφερόμενων πολιτικών. Το διεθνές κίνημα μας, με τη δύναμη των περισσοτέρων από 350.000 μελών, θα γίνει η κινητήριος δύναμη σε αυτήν τη διαδικασία!

Μετάφραση για το Ελληνικό Δίκτυο ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ: Κωνσταντίνος Μουράτης

Περιβαλλοντολόγος / Καθηγητής Αγγλικών

 

[Οι συμμετέχοντες στο συνέδριο τω Naturefriends International | Στην κάτω αριστερή γωνία οι εκπρόσωποι του Ελληνικού Δικτύου ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ/ Naturefriends Greece]