Ο ασυμβίβαστος δασολόγος Γιώργος Ντούρος, το φυσικό περιβάλλον και οι ορεινοί όγκοι Δυτικά της Αθήνας (με αφορμή το θάνατό του 25.01.2008) | Γ.Ντούρος: “Το 1984 είναι χρόνος δίσεκτος για το Ποικίλο όρος…” – “Η ανώτερη προς δυσμάς Αττική…”

Με αφορμή την επέτειο του θανάτου του δασολόγου Γιώργου Ντούρου, 25 Ιανουαρίου 2008, δημοσιεύω ορισμένα κείμενα του  που αφορούν το Όρος Αιγάλεω – Ποικίλο ή και που έχουν σχέση με τη Δυτική Αθήνα  – Αττική.

του Κώστα Φωτεινάκη

Το κείμενό του για την “Προστασία και διαχείριση του έλους της Ψάθας ” λόγω του μεγάλου μεγέθους δεν το δημοσιεύουμε –  είναι διαθέσιμο στο βίβλιο “Φύσις αλατόμητος” σ. 188 – 197. Το κείμενο αυτό πιθανώς να μην έχει δημοσιευτεί ποτέ, περιέχει χρήσιμες πληροφορίες γενικότερα για το φυσικό περιβάλλον της Δυτικής Αττικής.

Στο βιβλίο «Φύσις αλατόμητος» και στα «Βιογραφικά στοιχεία του Γιώργου Ντούρου» αναφέρεται μεταξύ των άλλων τα εξής:  «Ο Γ.Ν. ήταν μέλος της ΕΕΠΦ (σ.σ. Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης». Οι ξεναγήσεις του στις εκδρομές της Εταιρείας στη Δυτική Αττική ήταν ένα μικρό δείγμα της θαυμαστής ικανότητάς του να ερμηνεύει το τοπίο και να γοητεύει με τις πολλές περιβαλλοντικές και ιστορικές γνώσεις του…». (στο τέλος της αναρτησης υπάρχει και ένα εκδρομικό σημείωμα του Γιώργου Ντούρου με τίτλο “Η ανώτερη προς δυσμάς Αττική”).

Το σύνολο του υπηρησιακού έργου, καθώς και για τα άρθρα του σε περιοδικά και των παρεμβάσεων σε ημερίδες και εκδηλώσεις του Γιώργου Ντούρου δημοσιεύεται στο βιβλίο “Φύσις αλατόμητος” [ΕΔΩ] – Για το Γιώργο Ντούρο επίσης ΕΔΩ

Τα κείμενα που ακολουθούν περιέχονται το βιβλίο “Φύσις αλατόμητος”, 2015, έκδοση ΕΥΩΝΥΜΟΣ (Σάκης Κουρουζίδης). Τις δαπάνες της έκδοσης κάλυψε η εταιρεία ΥΛΗ (Ηλίας Αποστολίδης – δασολόγος).

Ο Γιώργος Ντούρος επειδή ήταν ανώτατο στέλεχος της δασικής υπηρεσίες, στα περισσότερα  στα άρθρα του, στην πραγματικότητα δημόσιες παραμβάσεις, χρησιμοποίσε  περισσότερα από δώδεκα ψευδώνυμα. Μεταξύ αυτών Κώστας Κλωνάρας, Ναζίμ Κιχμέτ, Λόρδος Βύρων…

Επιμέλεια ανάρτησης, 24 Ιανουαρίου 2021: Κώστας Φωτεινάκης


Ο ασυμβίβαστος, οραματιστής, και πάντα πρόθυμος δασολόγος Γιώργος Ντούρος έφυγε σήμερα Πέμπτη 25/1/2008 από κοντά μας μετά από μια μεγάλη δοκιμασία που είχε με την υγεία του από το καλοκαίρι του 2007.

του Κώστα Φωτεινάκη

Ο Γιώργος Ντούρος έδωσε μεγάλους αγώνες και συγκρούστηκε με ιδιωτικά συμφέροντα για την προστασία των δασών και γενικότερα του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας μας. Ήταν ο εμπνευστής της ιδέας να φυτευτούν περισσότερες από 7.000 αγριλιές στο Ποικίλο Όρος, ως δασάρχης Πάρνηθας έδωσε την εντολή να κατεδαφιστούν παράνομα κτήρια, έβαλε τη δική του σφραγίδα στη Διεύθυνση Αναδασώσεων και πρόσφατα στη Διεύθυνση Εθνικών Δρυμών.

Ο Γιώργος Ντούρος συμμετείχε στο περιοδικό Νέα Οικολογία και ήταν τακτικός συνεργάτης του οικολογικού περιοδικού ΟΙΚΟΤΟΠΙΑ. Συμμετείχε πρόθυμα σε ημερίδες επιστημονικών φορέων και συλλόγων.

Είχε επισκεφτεί το Χαϊδάρι το 1999 σε εκδήλωση του περιοδικού προσανατολισμοί και πριν ένα χρόνο (το 2007) συμμετείχε στην ημερίδα που διοργάνωσε ο Όμιλος για το Περιβάλλον, τον Πολιτισμό και την Ποιότητα Ζωής στην Πετρούπολη με θέμα το Ποικίλο Όρος.

Η ομιλία του με θέμα «Συνήθεις τρόποι καταπάτησης των δασικών εκτάσεων» αποτελεί ένα πολύτιμο ντοκουμέντο το οποίο το έχουμε ήδη χρησιμοποιήσει για την υπεράσπιση του Ποικίλου Όρους.

O Γιώργος Ντούρος (ή Κώστας Κλωνάρας) έγραφε αρκετές φορές με ψευδώνυμο στο περιοδικό ΦΥΣΙΣ, ΝΕΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ και αργότερα στην ΟΙΚΟΤΟΠΙΑ) για θέματα δασών, πάρκων και αλσών.

Επιλέξαμε να σας παρουσιάσουμε στην ανανέωση του Μαρτίου ένα άρθρο του για το Ποικίλο Όρος που δημοσιεύτηκε το 1985.

Στο άρθρο αυτό φαίνονται η αξία του βουνού αλλά και οι απειλές που δέχεται το Ποικίλο το 1984- 1985 (σκοπευτήριο, νεκροταφείο μεγάλου μεγέθους) που ευτυχώς κάτω από την πίεση και τις αντιδράσεις ολιγάριθμων ανθρώπων, αλλά με ειδικό πολιτικό βάρος, αντιμετωπίζονται ή περιορίζουν τον αρνητικό χαρακτήρα τους.

[ΠΡΟΣΘΗΚΗ στο άρθρο 24.01.2020 – Κ.Φωτ.: Στην ιστορική εισήγηση που είχε κάνει ο Γιώργος Ντούρος με θέμα “Φυσικό τοπίο” (ΤΕΙ Καβάλας, 2006) μεταξύ των άλλων αναφέρει “… Πρόσφατα, οι αυξημένες κυκλοφοριακές ανάγκες της Αθήνας διχοτόμησαν ή απέκοψαν στην περιοχή του Υμμητού και του Ποικίλου Όρους μεγάλες επιφάνειες περιαστικού πρασίνου (Περιφερειακή Οδός Αιγάλεω, Περιφερειακή Οδός Υμμητού)...”]

«…Θα θυμάμαι πάντοτε όλα όσα με πάθος δίδασκε σε εμάς τους αδαείς, με το μόνιμο πικρό του χαμόγελο. Πικρό γιατί εκείνος είχε το “προνόμιο” του βάρους της βαθιάς γνώσης των μη αναστρέψιμων καταστροφών που έχει υποστεί η ελληνική φύση από τους κάθε λογής εχθρούς της. Δύσκολα τα λόγια αυτήν την ώρα της θλίψης…»  Γιάννης Σακιώτης


 Ένα φυσικό άλσος καταστρέφεται στις δυτικές συνοικίες της Αττικής Ποικίλες επεμβάσεις απειλούν με εξαφάνιση το… Ποικίλον Όρος, έναν από τους λίγους πνεύμονες στο πολύπαθο Λεκανοπέδιο

(σ.σ. το άρθρο αυτό το έχει γράψει ο Γιώργος Ντούρος, το υπογράφει όμως με το όνομα Κώστας Κλωνάρας,  ένα από τα 12 ψευδώνυμα που χρησιμοποιούσε επειδή ήταν στέλεχος της δημόσιας διοίκησης)

(το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Νέα Οικολογία» το Δεκέμβριο του 1985.)

Το Ποικίλο Όρος είναι μια λοφώδης κορυφοσειρά, βορειοανατολικά του όρους Αιγάλεω. Με υψόμετρο 450 μέτρα και έκταση 18.000 στρέμματα, οροθετεί προς τα δυτικά το λεκανοπέδιο της Αττικής και το διαχωρίζει από το Θριάσιο πεδίο.

Από δασικής πλευράς, υπάγεται στο Δασαρχείο Αιγάλεω (16.000 στρ.) και σε μικρό ποσοστό (2.000 στρ.) στο Δασαρχείο Πάρνηθας. Είναι σχεδόν στο σύνολό του βραχώδης έκταση με πουρνάρια, αγριελιές, φρύγανα και ποώδη βλάστηση. Σε ορισμένες θέσεις υπάρχουν σποραδικά συστάδες πεύκων (χαλέπια), ηλικίας 30-40 ετών, και σε ορισμένα σημεία συδενδρίες ηλικίας περίπου 100 ετών, μάρτυρες κάποιου πευκοδάσους, που καταστράφηκε πριν από πολλά χρόνια και που ποτέ δεν είχε τις προϋποθέσεις να αναγεννηθεί.

Το σύνολο της έκτασης κηρύχθηκε με απόφαση του υπουργείου Γεωργίας αναδασωτέο το 1936 και καταφύγιο θηραμάτων, το 1976. Κάποιες αναδασωτκές προσπάθειες πριν 20 περίπου χρόνια σε ορισμένα σημεία της περιμέτρου (Καματερό, Ζοφριά) έδωσαν ήδη μικρά αλσύλλια, απόδειξη της δυνατότητας της περιοχής να ξαναγίνει δάσος.

Το 1976 η έκταση μπήκε στο πρόγραμμα αναδάσωσης της Διεύθυνσης Αναδασώσεων Αττικής και το 1978 δημιουργήθηκε ένα πυκνό δίκτυο δασικών δρόμων για την προσπέλαση, την πραγματοποίηση της αναδάσωσης, την αντιπυρική προστασία και την αξιοποίηση του χώρου ως περιαστικού πράσινου.

Το 1980 είχε σχεδόν αναδασωθεί το μεγαλύτερο μέρος της έκτασης με ικανοποιητική επιτυχία, έργο για το οποίο δαπανήθηκαν εκατοντάδες εκατομμύρια (1). Με την ίδρυση του καταφυγίου θηραμάτων και την απαγόρευση του κυνηγιού εγκαταστάθηκαν σ΄ αυτό αξιόλογοι πληθυσμοί λαγού και πέρδικας.

Μέχρι το 1984, αν εξαιρέσουμε τα δέκα περίπου λατομεία (2), που λειτούργησαν στην περίμετρο της έκτασης και σε χαμηλό υψόμετρο και που δεν αλλοίωσαν τη συνολική εικόνα του βουνού, σε γενικές γραμμές δεν έγιναν άλλες παρεμβάσεις. Έτσι ο χώρος απέκτησε τεράστια σημασία από πλευράς οικολογίας, αισθητικής και αναψυχής που θα είναι στο μέλλον ακόμα μεγαλύτερη με τη βέβαιη προοπτική ενός νέου δάσους.

Η θέση του Ποικίλου όρους ανάμεσα στις πιο υποβαθμισμένες και προβληματικές περιοχές του Θριασίου πεδίου και των δυτικών συνοικιών του λεκανοπεδίου της Αττικής, σε σχήμα λωρίδας, με κατεύθυνση ΒΑ-ΝΔ, μαζί με τον όγκο του υπόλοιπου Αιγάλεω προς το νότο δημιουργεί ένα πολύτιμο χώρο που η πολεοδομική σχεδίαση της Αττικής έπρεπε να τον είχε προβλέψει, αν δεν υπήρχε.

Η ατμόσφαιρα του λεκανοπεδίου θα ήταν ίσως πιο βαριά, αν επικοινωνούσε με την ατμόσφαιρα της βιομηχανικής περιοχής του Θριασίου πεδίου και της Ελευσίνας. Η ύπαρξη ενός τέτοιου ορεινού όγκου με το υψόμετρο των 450 μ. Ανάμεσα στις πιο βεβαρημένες οικολογικά περιοχές της Αττικής, δημιουργεί κάποια ανοδικά ρεύματα αέρος και βελτιώνει τις ατμοσφαιρικές συνθήκες, Η λειτουργία του αυτή με την ύπαρξη του δάσους, στο μέλλον, θα είναι πιο αποτελεσματική. Η διατήρηση του φυσικού ανάγλυφου του βουνού επιβάλλεται αφού από καιρό τραυματίσαμε το Λυκαβηττό, μετατρέψαμε τα Τουρκοβούνια σε σεληνιακό τοπίο και ξεκοιλιάσαμε την Πεντέλη (Η αλλοίωση του φυσικού ανάγλυφου μιας εκτεταμένης περιοχής είναι οριστική και ανεπανόρθωτη. Είναι απώλεια ενός βασικού συνδετικού κρίκου του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον). Η κοινωνική όμως αξία της περιοχής είναι ακόμα μεγαλύτερη, διότι υπάρχουν μικροί επίπεδοι ή οπωσδήποτε βατοί χώροι, κατάλληλοι για ολιγόωρη παραμονή και αναψυχή των επισκεπτών, καθώς και πάμπολλα σημεία με αναπεπταμένο πεδίο ορατότητας και πανοραμική θέα προς την Αθήνα και προς το Θριάσιο πεδίο. Εδώ, ο επισκέπτης έχει την εντύπωση ότι βρίσκεται σε ένα φυσικό περιβάλλον αποκομμένο από κάθε είδους ανθρώπινη επέμβαση, αν και βρίσκεται στην καρδιά της Αττικής.

Το 1984 είναι χρόνος δίσεκτος για το Ποικίλο όρος.

Με πρωθυπουργική εντολή και παρά τις αντιρρήσεις του Δασαρχείου Αιγάλεω και σειρά δημοσιευμάτων, παραχωρείται στο κέντρο της έκτασης ένας χώρος 435 στρ. Στη Γ.Γ.Α. (Γενική Γραμματεία Αθλητισμού) για την ίδρυση κρατικού σκοπευτηρίου. Και πριν ακόμα το Δασαρχείο Αιγάλεω παραδώσει την έκταση στη Γ.Γ.Α., κλιμάκιο της ΜΟΜΑ (υπηρεσία του στρατού) ισοπεδώνει σε πρώτη φάση μια έκταση 100 στρ. περίπου καταστρέφοντας μερικές δεκάδες χιλιάδες δενδρύλλια πεύκης, που φυτεύτηκαν εκεί πριν από λίγα χρόνια, μαζί βέβαια με τη φυσική θαμνώδη βλάστηση.

Έτσι, διακόπηκε η συνέχεια της οροσειράς και δημιουργήθηκε μια πληγή, ορατή από όλα τα δυτικά και βόρεια σημεία του Ποικίλου όρους, κόπηκε το καταφύγιο θηραμάτων στα δύο και εμποδίστηκε η κυκλοφορία, πράγμα που συνεπάγεται την ανάγκη διάνοιξης και άλλων παρακαμπτηρίων δασικών δρόμων. Λίγο αργότερα, παραχωρείται άλλη μια έκταση 100 στρ. στη Γ.Γ.Α. για αθλητικές εγκαταστάσεις. Ευτυχώς αυτή τη φορά στο νταμάρι του Γρηγορίου, ένα χώρο που έτσι αξιοποιείται κατάλληλα.

Το 1985, ύστερα από αίτημα των δήμων Περιστερίου, Πετρούπολης, Ν.Λιοσίων, Αγ.Αναργύρων, Καματερού και της κοινότητας Ζεφυρίου παραχωρείται έκταση 200 στρ. ένα χιλιόμετρο ανατολικά του υψώματος Ζαχαρίτσα με απόφαση του αναπληρωτή Υπουργού Γεωργίας Γ.Μωραϊτη, για τη δημιουργία κοινού νεκροταφείου. Η έκταση αυτή καταλαμβάνει ένα από τα υψώματα της κορυφοσειράς, σε υψόμετρο 370 μ.. και, όταν διαμορφωθεί για το σκοπό που παραχωρήθηκε, θα προκαλέσει σημαντικότατες επιπτώσεις όπως: Μόνιμη και οριστική αλλοίωση του φυσικού τοπογραφικού ανάγλυφου και των τοπιακών χαρακτηριστικών του βουνού, αφού για να ισοπεδωθεί θα απαιτηθεί εκσκαφή 1.500.000 κ.μ. βράχου, τα δε προϊόντα της εκσκαφής θα αποτεθούν προς τη νότια κυρίως πλευρά αλλά και προς τη βόρεια και θα διαμορφώσουν μια αντιαισθητική επιφάνεια ορατή από κοντινές και μακρινές αποστάσεις της κατοικημένης Αθήνας. Με τη διάστρωση των προϊόντων της εκσκαφής θα καλυφθεί τελικά διπλάσια τουλάχιστον έκταση και θα καταστραφούν περίπου 80.000 δενδρύλλια, που φυτεύτηκαν εκεί τα τελευταία χρόνια. Θα έπρεπε να γνωρίζουν οι εισηγητές αυτής της λύσης ότι οι εισπράξεις των δήμων από τα νεκροταφεία (ενοικιάσεις τάφων κ.τ.λ.) αντιπροσωπεύουν ένα σημαντικό ποσοστό των εσόδων τους και ότι, στην προκειμένη περίπτωση, ένα νεκροταφείο σε ευάερο και ευήλιο χώρο θα μεταβληθεί σε κερδοσκοπική επιχείρηση εις βάρος του ευρύτερου κοινωνικού συμφέροντος, το οποίο συνήθως οι πάντες επικαλούνται. Θα μπορούσε τουλάχιστον η απόφαση του Υπουργείου Γεωργίας να περιλαμβάνει αυστηρώς δεσμευτικούς όρους για τον τρόπο διαμόρφωσης του χώρου και την προστασία του περιβάλλοντος, όπως π.χ. να μη γίνει ισοπέδωση του υψώματος αλλά προσαρμογή στο υπάρχον ανάγλυφο. Θα διαχωριστεί, φυσικά, το βουνό στα δύο και με την απαιτούμενη ασφαλτόστρωση για την προσπέλαση και τη διακίνηση πλήθους οχημάτων και ανθρώπων το καταφύγιο θηραμάτων θα καταστραφεί, τουλάχιστον σε ένα μεγάλο τμήμα της έκτασης, και οι λαγοί και οι πέρδικες θα εκλείψουν οριστικά. Η επέμβαση αυτή για τη δημιουργία του νεκροταφείου μαζί με τη χωροθέτησή του, κρατικού Σκοπευτηρίου στην ίδια περιοχή, ανοίγει το δρόμο για πλήθος άλλες παρόμοιες επεμβάσεις, που δεν θα λείψουν στο μέλλον.

Τι θα μπορούσε να γίνει;

Το Σκοπευτήριο θα μπορούσε να λειτουργήσει σε ένα από τα δέκα λατομεία της περιοχής, Καμία επιχειρηματολογία δεν πείθει ότι δεν υπήρχε άλλη λύση ή ότι λόγοι κοινωνικού συμφέροντος επέβαλαν τη θυσία ενός βουνού για το «χόμπυ» κάποιων ελάχιστων «σπόρτσμεν». Γιατί άραγε τέτοια προνομιακή μεταχείριση στους σκοπευτές και εις βάρος του πληθυσμού της δυτικής Αθήνας; Γιατί τόσο μεγάλη έκταση «450 στρ.»; Είναι αλήθεια ότι ξένοι στρατιωτικοί ακόλουθοι και άλλοι σχετικοί κύκλοι ενδιαφέρονται ζωηρά και άσκησαν την επιρροή τους; Όσον αφορά ένα νεκροταφείο τέτοιου μεγέθους, πράγματι δεν υπάρχει αρκετός χώρος στις δυτικές συνοικίες της πρωτεύουσας. Γιατί, όμως, πρέπει να λειτουργήσει κοινό νεκροταφείο για τόσο μεγάλο τμήμα του πληθυσμού της Αθήνας; Αν κάποιος είχε τη φαεινή ιδέα να γίνει κοινό νεκροταφείο για όλους τους δήμους της Αθήνας, μήπως θα έπρεπε να ισοπεδώσουμε τον Υμηττό;

Θα μπορούσαν, λοιπόν, να βρεθούν μικρότεροι χώροι στους πρόποδες του βουνού για κάθε δήμο ή κοινότητα, ή ακόμα και δύο χώροι για μεγάλους δήμους. Άλλωστε, στο δήμο Άνω Λιοσίων παραχωρήθηκε ήδη για ίδρυση νεκροταφείου δημόσια δασική έκταση στην περιοχή Καλιστήρι, που με κάποια διεύρυνση θα μπορούσε να καλύψει και τις ανάγκες του δήμου Καματερού και της κοινότητας Ζεφυρίου.

Από τα παραπάνω είναι φανερό ότι πρέπει να αναθεωρηθεί οπωσδήποτε η απόφαση παραχώρησης του χώρου του νεκροταφείου και να σταματήσουν αμέσως οι εργασίες για το Σκοπευτήριο, μια και δεν έγιναν ακόμα οι εγκαταστάσεις. Καλείται η κυβέρνηση να μην επιτείνει την υποβάθμιση των δυτικών συνοικιών, στερώντας τους τον μοναδικό αξιόλογο χώρο φυσικής αναψυχής και ξεκούρασης που διαθέτουν.

Κ.Κλωνάρας (σ.σ. δηλαδή Γιιώργος Ντούρος)


ΠΑΡΑΝΟΜΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ

Η εισήγηση του Γεώργιου Ντούρου στην ημερίδα του “Ομίλου για το Περιβάλλον ΤΟ ΠΟΙΚΙΛΟ”  στις 18/3/2007 στην Πετρούπολη με θέμα “Η πόλη μας και το ΠΟΙΚΙΛΟ, σχέσεις στοργής και λεηλασίας”. Είναι πολύ πιθανόν η εισήγηση αυτή να γράφτηκε ειδικά για την ημερίδα και  να ήταν αδημοσίευτη – πριν από την έκδοση του βιβλίου “Φύσις αλατόμητος”. [Το ρεπορτάζ για την ημερίδα με τους ομιλητές και τα θέματα ΕΔΩ ].

Επειδή τα 3/4 της ελληνικής γης είναι δάση, μερικώς δασοσκεπείς εκτάσεις, χορτολίβαδα και βραχώδεις εκτάσεις (με μια λέξη δασικές εκτάσεις), οι οποίες διέπονται από ειδικές διατάξεις και είναι κατά το πλείστον (68%) δημόσιες, εύλογο είναι ότι θα έπρεπε κατά τη σύνταξη ενός συμβολαίου μεταβίβασης οποιασδήποτε εδαφικής επιφάνειας να διερευνάται κατ’ αρχήν αν πρόκειται να μεταβιβαστεί δασική έκταση.

Δυστυχώς όμως η σύνταξη ενός συμβολαίου ήταν, για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, μια απλή υπόθεση, χωρίς τον ανωτέρω έλεγχο, με συνέπεια να μεταβιβάζονται δημόσιες δασικές εκτάσεις σε ιδιώτες ή να κατακερματίζονται ιδιωτικές δασικές εκτάσεις χωρίς την άδεια κατάτμησης που προβλέπει η δασική νομοθεσία.

Χωρίς να γίνεται αυτοψία και να ελέγχεται τι είδους έκταση μεταβιβάζεται, χωρίς να γίνεται έλεγχος τίτλων και διαγραμμάτων, χωρίς να ενημερώνονται οι δημόσιες υπηρεσίες που είναι αρμόδιες για την προστασία και διαχείριση δημόσιων εκτάσεων, καταστρατηγήθηκαν θεμελιώδεις διατάξεις περί προστασίας των δημοσίων κτημάτων και της δασικής νομοθεσίας (Α.Ν. 1539/1938, άρθρο 216 του Ν.4173/1929, άρθρα 60 & 280 του Ν.Δ. 86/1969, άρθρο 72 του Ν. 998/79) και σε πολλές περιπτώσεις οι δικαιοπραξίες αυτές συνιστούσαν κλοπή δημόσιας περιουσίας.

Πολλές φορές περιορισμένα δικαιώματα ρητινεύσεως, βοσκής, ξυλεύσεως μετατρέπονται σταδιακά σε δικαιώματα κυριότητας με διαδοχικές μεταβιβάσεις. Η έλλειψη διαγραμμάτων και η ασαφής περιγραφή των μεταβιβαζομένων εκτάσεων του τύπου «όσης έκτασης και αν είναι», ως «έγγιστα» δημιουργεί μετέπειτα πλήθος προβλημάτων οριοθεσίας. Τα συμβόλαια συντάσσονται κατά δήλωση των συμβολαιογράφων και κατά κανόνα συνομολογείται μεταβίβαση αγροτικών εκτάσεων ενώ πρόκειται για εξόφθαλμα δασικές εκτάσεις και μάλιστα εκτεταμένες. Πίσω από ψευδείς δηλώσεις των συμβαλλομένων καλύπτονται οι συμβολαιογράφοι, οι οποίοι με τον τρόπο αυτό απεκδύονται της ευθύνης. Πρακτικά είναι δυνατή η μεταβίβαση κάθε είδους εκτάσεων. Συνήθης μέθοδος είναι η μεταβίβαση μεγάλων εκτάσεων με διαθήκες υπερηλίκων ατόμων ή με πωλητές ετοιμοθάνατους. Τα συμβόλαια αυτού του είδους επιμελώς αποκρύπτονται από τις υπηρεσίες. Μετά την σύνταξή τους καταχωνιάζονται για να «σιτέψουν». Μετά την πάροδο πενταετίας παραγράφονται τα αδικήματα που διαπράχθηκαν από τους συμβαλλόμενους και τους συμβολαιογράφους. Οι Δασικές Υπηρεσίες αγνοούν την ύπαρξη αυτού του είδους των δικαιοπραξιών και είναι υποχρεωμένες να αντιμετωπίσουν τετελεσμένα γεγονότα όταν οι «κάτοχοι» αυτών των εκτάσεων επιχειρήσουν την αξιοποίησή τους. Συχνές διαδοχικές μεταβιβάσεις της ίδιας εκτάσεως οι οποίες βασίζονται σε ένα ελαττωματικό αρχικό τίτλο οι οποίες δίνουν την εντύπωση της πλήρους διαδοχής δεν είναι παρά το «ξέπλυμα» της παρανομίας. Ο κατακερματισμός των δασικών εκτάσεων οδηγεί σταδιακά στην οικοπεδοποίηση. Οι τελικοί αποδέκτες αυτών των εκτάσεων επιχειρούν την οικιστική αξιοποίηση μεταβάλλοντας κατ’ αρχήν τη μορφή της εκτάσεως από δασική σε αγροτική, επαληθεύοντας έτσι τις ψευδείς δηλώσεις κάποιων προγενέστερων συμβαλλομένων οι οποίοι μεταβίβαζαν αγρούς αντί δασών. Όταν η επέμβαση και η αλλαγή της μορφής μιας δασικής έκτασης είναι δύσκολη και δημιουργεί υπεύθυνους, ο εμπρησμός είναι λύση αδάπανη χωρίς ορατούς υπεύθυνους.

Τέτοιες δικαιοπραξίες, χωρίς κανέναν έλεγχο μεταγράφονται στα υποθηκοφυλακεία και οι Οικονομικοί Έφοροι εισπράττουν ανυπερθέτως το φόρο μεταβιβάσεως αλλά και το φόρο ακινήτου περιουσίας. Οι εισπράξεις αυτών των φόρων παγιώνουν την κατάσταση και δημιουργούν έννομες συνέπειες στις εγειρόμενες αξιώσεις. Καταπάτηση δε γίνεται μόνο στη δημόσια δασική γη αλλά και μεταξύ ιδιωτών. Το σύστημα με το οποίο υποτίθεται ότι διασφαλίζεται η δημόσια αλλά και η ιδιωτική περιουσία είναι αναχρονιστικό και ανεπαρκές.
Κατά το παρελθόν έγιναν διάφορες προσπάθειες να ελεγχθεί αυτή η κατάσταση, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Στον συμβολαιογραφικό κώδικα, για παράδειγμα, προστέθηκε διάταξη που προβλέπει ότι ο συμβολαιογράφος οφείλει να ελέγξει ότι το μεταβιβαζόμενο ακίνητο είναι απαλλαγμένο του δασικού κώδικα.

Μόλις το 1978 καθιερώθηκε υποχρεωτικά το συμβόλαιο να συνοδεύεται από τοπογραφικά διαγράμματα αλλά και αυτά δεν ήταν εξαρτημένα από σταθερά σημεία με αποτέλεσμα να μην εφαρμόζονται εύκολα σε συγκεκριμένη εδαφική επιφάνεια.

Μόλις το 1993 με το νόμο 2145/1993 (άρθρο 46) με έναν ασαφή τρόπο ποινικοποιήθηκαν πράξεις μεταβίβασης εκτάσεων της ανωτέρω κατηγορίας.

Το εθνικό κτηματολόγιο που θα έβαζε μια τάξη σε αυτό το τόσο σημαντικό ζήτημα δεν φαίνεται να προχωράει εξ’ αιτίας του πλήθους των καταστάσεων που δημιουργήθηκαν και των αντιδράσεων και δικών που θα υπάρξουν.

Γ Ντούρος, 18/3/2007



“Η ανώτερη προς δυσμάς Αττική” (σ.σ. πρόκεται μάλλον για εκδρομικό σημείωμα για την περιοχή – συντάκτης του οποίου, και ξεναγός, ήταν ο Γιώργος Ντούρος, ως μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας της Φύσης»

Γιώργος Ντούρος

Στο βιβλίο «Φύσις αλατόμητος» και στα «Βιογραφικά στοιχεία του Γιώργου Ντούρου» αναφέρεται μεταξύ των άλλων τα εξής: «… Ο Γ.Ν. ήταν μέλος της ΕΕΠΦ (σ.σ. Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης». Οι ξεναγήσεις του στις εκδρομές της Εταιρείας στη Δυτική Αττική ήταν ένα μικρό δείγμα της θαυμαστής ικανότητάς του να ερμηνεύει το τοπίο και να γοητεύει με τις πολλές περιβαλλοντικές και ιστορικές γνώσεις του…».

Γεράνεια, Πατέρας, Κιθαιρώνας, Πάστρα, Οινόη, Δερβενοχώρια. Είναι η ανώτερη προς δυσμάς Αττική.

Ένα ορεινό δασωμένο συγκρότημα με οροπέδια, μικροκοιλάδες και άπειρες πτυχώσεις. Ένα ορεινό συγκρότημα χαμηλών υψομέτρων, χαμηλών τόνων αλλά και θαυμαστής αρμονίας. Αν οδεύσουμε την Αττική από το Σούνιο ως τη Μάνδρα θα διασχίσουμε ένα οικιστικό συνεχές με σπαράγματα του Αττικού τοπίου. Αν συνεχίσουμε δυτικότερα θα μπούμε σε μια άλλη Αττική. Η πράσινη συνέχεια και η αρχαία σύνταξη των αετοματικών εξάρσεων του εδάφους, με τα γνωστά οροπέδια, με τα μεγάλα καρστικά βυθίσματα και τις μυστικές μικροκοιλάδες που εισχωρούν στα βουνά και παραμένουν αδόμητες, μπορούν να επιφέρουν μια κάθαρση.

Ο ελαιώνας των Μεγάρων, η κοιλάδα της Κινέττας, ο Πευκανέας, οι ρίπες του Αλεποχωρίου, η αγκαλιά της Ψάθας, το Πόρτο Γερμενό, το Μικρό και Μεγάλο Βαθυχώρι, ο Μικρός και ο Μέγας Κρύφτης, η Οινόη, τα Δερβενοχώρια, το Πάτημα, η Μαζαρέκα, η Κοιλάδα του Αγίου Γεωργίου είναι διακεκριμένες χωρικές ενότητες, προσιτές, που δεν αρκούν τρεις μέρες να τις επισκεφτεί κανείς με αυτοκίνητο. Εμείς θα πάρουμε μια γεύση.

Πέρα αυτής της περιοχής, συνέχεται η χερσόνησος της Περαχώρας, η Λίμνη Βουλιαγμένης, το Ηραίον και προς τη Στερεά ο όρμος Λιβαδόστρας με τον Άγ. Βασίλειο. Η Αλική και ο κόλπος της Δόβραινας, εξίσου θαυμαστές και κοντινές περιοχές.

Αυτή η περιοχή παραμένει ακόμα ως αυθεντικό δείγμα του Αττικού τοπίου αλλά βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο για λόγους που θα εξηγήσουμε στην εκδρομή.

[Από την παρουσίαση του βιβλίου του Γιώργου Ντούρου “Φύσις αλατόμητος” [ΕΔΩ]