Η ΕΕ αποδυναμώνει τους κανόνες που προστατεύουν τους ανθρώπους και το περιβάλλον
470 εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών, συνδικάτων και ομάδων δημοσίου συμφέροντος λένε στην Πρόεδρο von der Leyen, στους Ευρωπαίους Επιτρόπους και στα κράτη μέλη της ΕΕ ότι τα δικαιώματά μας, ο πλανήτης μας, η υγεία και η δικαιοσύνη μας δεν πωλούνται.
The EU weakens the rules that safeguard people and the environment
470 civil society, trade unions and public interest groups tell President von der Leyen, European Commissioners and EU Member States that our rights, planet, health and justice are not for sale. 470 CIVIL SOCIETY
Οι ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ Ελλάδας/ Naturefriends Greece καθώς και η Διεθνής Οργάνωσης Naturefriends International έχουν προσυπογράψει τη ΔΗΛΩΣΗ. 470 CIVIL SOCIETY
Η ΔΗΛΩΣΗ ΣΕ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ – ΕΔΩ
The EU weakens the rules that safeguard people and the environment
Η ΕΕ αποδυναμώνει τους κανόνες που προστατεύουν τους πολίτες και το περιβάλλον
470 οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, τα συνδικάτα και οι ομάδες δημόσιου συμφέροντος δηλώνουν στην Πρόεδρο φον ντερ Λάιεν, στους Ευρωπαίους Επιτρόπους και στα κράτη μέλη της ΕΕ ότι τα δικαιώματά μας, ο πλανήτης, η υγεία και η δικαιοσύνη δεν είναι προς πώληση.
Η ΕΕ διακινδυνεύει μια νέα κούρσα προς τα κάτω. Υπό την προεδρία της Ursula von der Leyen, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει μια άνευ προηγουμένου σειρά δραστικών περικοπών στους κανονισμούς που προστατεύουν τα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα ψηφιακά δικαιώματα και το περιβάλλον. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ ενδέχεται να περάσουν τα επόμενα τέσσερα χρόνια καταργώντας κανόνες για τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ.
Οι κανόνες που έχουν σχεδιαστεί για να διασφαλίζουν ότι μπορούμε να ζούμε δίκαια, ισότιμα και υγιεινά ήδη εφαρμόζονται ανεπαρκώς. Παρά τις σαφείς προειδοποιήσεις, τώρα καταργούνται, αποδυναμώνονται ή αδειάζονται από το νόημά τους με έναν πραγματικά άνευ προηγουμένου ρυθμό.
Οκτώ μήνες μετά την έναρξη της θητείας της, είναι σαφές ότι η νέα «πρωτοφανής προσπάθεια απλούστευσης» της Επιτροπής σημαίνει στην πραγματικότητα «απορύθμιση». Οι κανονισμοί που μας προστατεύουν όλους από τις υπερβολές της εταιρικής απληστίας, που διασφαλίζουν ότι μπορούμε να αναπνέουμε καθαρό αέρα και να βάζουμε ένα υγιεινό γεύμα στο τραπέζι της οικογένειάς μας, βρίσκονται στο στόχαστρο. Οι κανόνες που διασφαλίζουν ότι μπορούμε να εργαζόμαστε σε δίκαιες και ασφαλείς συνθήκες, να προστατεύουμε τη φύση, να καταπολεμούμε τις διακρίσεις, να αντιμετωπίζουμε τη διαφθορά, να έχουμε πρόσβαση σε δίκαια και ασφαλή χρηματοπιστωτικά προϊόντα και να εμποδίζουμε τις εταιρείες να παραβιάζουν την ψηφιακή μας ιδιωτικότητα – που μας κρατούν όλους ασφαλείς σήμερα και αύριο – καταργούνται.
Η επιμονή της Επιτροπής ότι πρόκειται για την κατάργηση «περιττής γραφειοκρατίας» δεν υποστηρίζεται από την πραγματικότητα. Ισχυρίζονται ότι η εμπιστοσύνη στις εταιρείες ότι θα πράξουν το σωστό θα κάνει την Ένωση πιο «ανταγωνιστική» και ότι η κατάργηση των κανόνων είναι απαραίτητη για την ενίσχυση της «καινοτομίας» των εταιρειών της ΕΕ. Ωστόσο, πολλά θλιβερά γεγονότα από την ιστορία της ΕΕ, όπως η χρηματοπιστωτική κρίση και το Dieselgate, αποδεικνύουν το αντίθετο.
Οι κανόνες της ΕΕ καταργούνται, ώστε οι μέτοχοι να μπορούν να εκμεταλλεύονται τους ανθρώπους και τον πλανήτη με λιγότερους περιορισμούς.
Η προστασία μας πωλείται για κέρδος και η εμπιστοσύνη μας στη δημοκρατία υπονομεύεται.
Νέα μέτρα δίνουν στις εταιρείες θέση στο τραπέζι των κορυφαίων της νομοθετικής διαδικασίας της ΕΕ, 1 ενώ όσοι ενεργούν προς το δημόσιο συμφέρον αποκλείονται από τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων. Οι ελαττωματικές μέθοδοι διαβούλευσης ευνοούν περαιτέρω την πρόσβαση των εταιρειών. Εν τω μεταξύ, οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που εκπροσωπούν ποικίλα κοινωνικά συμφέροντα κινδυνεύουν να περιθωριοποιηθούν από τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων. Η κατάσταση επιδεινώνεται από το γεγονός ότι οι αρχές και οι φορείς επιβολής του νόμου παραλύονται από τις πολιτικές λιτότητας που μειώνουν τους προϋπολογισμούς και το προσωπικό τους.
1 Μέτρα όπως «Διάλογοι εφαρμογής», «Στοχευμένες διαβουλεύσεις» και «Έλεγχοι πραγματικότητας».
Η Επιτροπή και το Συμβούλιο των κρατών μελών της ΕΕ προσπαθούν να περιορίσουν τις προστασίες μας σχεδόν καθημερινά. Αρκετές σημαντικές προτάσεις έχουν προωθηθεί βιαστικά χωρίς την Επιτροπή να εκπληρώσει το καθήκον της να εκπονήσει ζωτικής σημασίας εκτιμήσεις επιπτώσεων. Η κατάσταση επιδεινώνεται από τη χρήση της «επείγουσας διαδικασίας», η οποία δεν αφήνει περιθώρια για δημοκρατικό διάλογο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Οι αρχές της θέσπισης κανόνων είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία. Λαμβάνοντας συντομεύσεις, η Επιτροπή σιωπά τις κριτικές φωνές και επαναφέρει νομοθεσία που έχει ήδη προκύψει από μια δημοκρατική διαδικασία και, ως εκ τούτου, από συμβιβασμό μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων στην ΕΕ.
Αυτή η τέλεια καταιγίδα απορρύθμισης ενέχει τον κίνδυνο να ενισχύσει την ακροδεξιά και τις αντιδημοκρατικές δυνάμεις, να ευνοήσει τη διαφθορά, να αυξήσει τις ανισότητες, να επιβραδύνει την επείγουσα ανάγκη για δράση για το κλίμα και την προστασία του περιβάλλοντος και να στερήσει τις κοινότητες και τους εργαζομένους από βασικές προστασίες και υπηρεσίες. Το πρόγραμμα «απλούστευσης» έχει ήδη προχωρήσει πολύ:
• Η εταιρική ευθύνη και δικαιοσύνη είναι πιο μακριά από ποτέ: Η Επιτροπή και το Συμβούλιο έχουν υπονομεύσει δραστικά τη δράση για το κλίμα, την προστασία του περιβάλλοντος και τις υποχρεώσεις σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις αλυσίδες εφοδιασμού, αποδυναμώνοντας σημαντικά την οδηγία για την δέουσα επιμέλεια των επιχειρήσεων σε θέματα βιωσιμότητας. Η διαφάνεια σχετικά με το επίπεδο βιωσιμότητας και τις προσπάθειες των επιχειρήσεων μειώνεται δραστικά με τη σημαντική μείωση του πεδίου εφαρμογής των επιχειρήσεων που υποβάλλουν εκθέσεις στην οδηγία για την αναφορά βιωσιμότητας των επιχειρήσεων και την ταξινομία της
• Οι βιότοποί μας και η βιοποικιλότητα ενδέχεται να χάσουν βασικές προστασίες, ενώ οι χημικές ουσίες απειλούν τη δημόσια υγεία: Η Επιτροπή πρότεινε την κατάργηση των περιβαλλοντικών υποχρεώσεων από την Κοινή Γεωργική Πολιτική, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων για την προστασία των υγροτόπων και των τυρφώνων. Οι ευρωπαϊκοί νόμοι για τα καλλυντικά και οι κανόνες επισήμανσης για τις επικίνδυνες χημικές ουσίες στοχεύονται, ενώ υπάρχουν ανησυχητικές ενδείξεις ότι η προτεινόμενη συνολική απαγόρευση των «αιώνιων χημικών» (PFAS) θα αποδυναμωθεί.
• Η πίεση που ασκείται στους ρυπαίνοντες μειώνεται: Οι καθυστερήσεις στα υποχρεωτικά σχέδια μετασχηματισμού για να καταστούν οι ρυπογόνοι βιομηχανικοί χώροι καθαρότεροι, πιο κυκλικοί και φιλικοί προς το κλίμα υπονομεύουν τη δημόσια διαφάνεια και την εταιρική ευθύνη στον βιομηχανικό μετασχηματισμό
• Οι αποδυναμωμένοι κλιματικοί στόχοι εξυπηρετούν τις επιθυμίες των εταιρειών αντί για τις ανάγκες του πλανήτη: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την ισχυρή υποστήριξη των κρατών μελών της ΕΕ, πρότεινε ως στόχο για το 2040 τη μείωση των εκπομπών κατά 90% σε σύγκριση με το 1990, ο οποίος περιλαμβάνει σχέδια για την αποδυνάμωση της πολιτικής αρχιτεκτονικής που θεσπίστηκε μέσω του νόμου για το κλίμα, με την εισαγωγή διαφόρων μορφών ευελιξίας. Η εισαγωγή διεθνών πιστώσεων στους κλιματικούς στόχους της ΕΕ θα αποδυναμώσει το επίπεδο φιλοδοξίας της ΕΕ σε σύγκριση με έναν αμιγώς εγχώριο στόχο, ο οποίος ήδη υστερεί σε σχέση με το δίκαιο μερίδιό της σε παγκόσμιο επίπεδο.
• Μια δεκαετία προόδου στα ψηφιακά δικαιώματα θα μπορούσε να ανατραπεί: η επανέναρξη του βασικού ψηφιακού κανονισμού της ΕΕ – του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων – σημαίνει ότι τα ευαίσθητα δεδομένα των πολιτών θα μπορούσαν να υποβληθούν σε επεξεργασία χωρίς προστασία. Περαιτέρω επιθέσεις σε κανόνες που βασίζονται στα δικαιώματα, όπως ο νόμος για την τεχνητή νοημοσύνη και το προγραμματισμένο ψηφιακό πακέτο, θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τους κανόνες που προστατεύουν τη ψηφιακή μας ζωή από τις βλάβες της τεχνητής νοημοσύνης και την παρακολούθηση από κρατικούς και εταιρικούς φορείς.
• Ένας αγώνας προς τα κάτω για τους εργαζόμενους: Κοντά είναι οι περικοπές στα κοινωνικά δικαιώματα και τις προστασίες, καθώς η προτεινόμενη πρόταση για ένα «28ο καθεστώς» θα προσφέρει στις εταιρείες ένα πιο επιεικές σύνολο ευρωπαϊκών κανόνων. Αυτό ανοίγει την πόρτα για την παράκαμψη των εθνικών εργατικών νόμων και των δικαιωμάτων των συνδικάτων.
• Περισσότερη φτώχεια: Η Επιτροπή στοχεύει να ανακατευθύνει τα κονδύλια για την καταπολέμηση της φτώχειας προς την υποστήριξη εταιρειών και βιομηχανιών, συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογικών και αμυντικών.
• Ο δρόμος προς μια δίκαιη και ισότιμη κοινωνία διαβρώνεται μπροστά στα μάτια μας: Η απόσυρση της οριζόντιας οδηγίας κατά των διακρίσεων δείχνει σαφώς ότι οι άνθρωποι και τα δικαιώματα δεν αποτελούν προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο μόνος τομέας στον οποίο αυξάνονται οι νέοι κανόνες είναι εκείνοι που αφορούν την τιμωρία και την επιτήρηση των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, σε ένα πλαίσιο αυξημένων δαπανών, νομοθεσίας και πολιτικών που επικεντρώνονται στην ποινικοποίηση, την επιτήρηση και τη στρατιωτικοποίηση.
• Οι χρηματοπιστωτικές μεταρρυθμίσεις ανατρέπονται, ανοίγοντας το δρόμο για μια άλλη κρίση: Καθυστερήσεις και πολυάριθμες εξαιρέσεις εισάγονται στους κανόνες προληπτικής εποπτείας των τραπεζών που συμφωνήθηκαν διεθνώς μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-2009. Οι κανόνες αυτοί αποσκοπούν να διασφαλίσουν ότι οι τράπεζες διαχειρίζονται τους κινδύνους τους με επαρκή αποθέματα ασφαλείας για την απορρόφηση των ζημιών. Παράλληλα, μέτρα που αποσκοπούν στην υποστήριξη βιώσιμων χρηματοπιστωτικών πρακτικών θα μπορούσαν να καταργηθούν.
Με αυτά τα μέτρα – μια μικρή επιλογή από τις πολλές προτάσεις, πρωτοβουλίες και στρατηγικές απορρύθμισης – η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι καθιστά την Ευρώπη πιο φιλική προς τις επιχειρήσεις και πιο ανταγωνιστική σε διεθνές επίπεδο. Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργούν έναν τοξικό και λιγότερο ισότιμο κόσμο για τους εργαζόμενους, τις οικογένειες και τις ευάλωτες κοινότητες, καθώς και άνισες συνθήκες ανταγωνισμού για τις εταιρείες που θέλουν να ασκούν τις δραστηριότητές τους με υπευθυνότητα. Μακροπρόθεσμα, η ψευδής αντίληψη ότι είναι πολύ δαπανηρό να προστατεύονται οι άνθρωποι και το περιβάλλον σήμερα θα έχει μη αναστρέψιμο κόστος για την υγεία, την ασφάλεια, τα δικαιώματα, την ισότητα και τις ελευθερίες μας αύριο.
Αντί για απορρύθμιση, καλούμε τους νομοθέτες της ΕΕ και των κρατών μελών να προστατεύσουν και να προωθήσουν τα δικαιώματα που κατοχυρώνονται στον Χάρτη της ΕΕ και στο διεθνές δίκαιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα:
1. Να θεσπίσουν νόμους για την ενίσχυση της προστασίας της κοινωνικής πρόνοιας, των εργαζομένων, των καταναλωτών, της καταπολέμησης των διακρίσεων, της δικαιοσύνης, της κλιματικής και περιβαλλοντικής δικαιοσύνης, της ιδιωτικής ζωής και της προστασίας των δεδομένων, καθώς και κατά των τοξικών χημικών ουσιών.
2. Να απαιτήσουν μεγαλύτερη διαφάνεια και λογοδοσία από τις εταιρείες, καθώς και πρόσβαση στη δικαιοσύνη για όσους έχουν υποστεί ζημία.
3. Να αναλάβουν την ευθύνη για τις αρνητικές επιπτώσεις των δραστηριοτήτων της ΕΕ, όπως η εξόρυξη, οι ανεπαρκείς κλιματικοί στόχοι και οι τοξικές χημικές ουσίες, σε άλλες περιοχές και κοινότητες
4. Να καταστήσει δυνατή την εφαρμογή και την επιβολή νόμων που προστατεύουν τα δικαιώματα, τη δικαιοσύνη και το δημόσιο συμφέρον. Παρέχοντας περισσότερους πόρους στις αρχές επιβολής του νόμου και καθοδήγηση και υποστήριξη για την εφαρμογή ψηφιακών κανόνων.
5. Να ενισχύσει την προστασία των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, των συνδικαλιστικών οργανώσεων, των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των δημοσιογράφων και των ακτιβιστών.
6. Να εγγυηθεί ότι η κοινωνία των πολιτών, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις, οι πληγείσες κοινότητες και άλλοι αντιπροσωπευτικοί φορείς του δημόσιου συμφέροντος θα συμβουλεύονται, θα συμμετέχουν και θα γίνονται σεβαστοί κατά τρόπο ουσιαστικό στη νομοθετική διαδικασία της ΕΕ και
Σε μια εποχή ακραίας ανισότητας, συμπεριλαμβανομένης της ανισότητας στον πλούτο, του κοινωνικού και οικονομικού αποκλεισμού, της καταστροφής του κλίματος, της δημοκρατικής οπισθοδρόμησης, του καπιταλισμού της επιτήρησης, της εκμετάλλευσης των εργαζομένων, των βαθιά ριζωμένων διαρθρωτικών βλαβών και διακρίσεων και των ευρέων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων:
ζητούμε
περισσότερη προστασία, όχι λιγότερη!
Υπογεγραμμένο, ()2
2 Δεν ασχολούνται όλοι οι υπογράφοντες σε βάθος με όλα τα θέματα. Η υπογραφή αυτής της επιστολής δεν σημαίνει ότι όλες αυτές οι οργανώσεις μοιράζονται τις ίδιες προτεραιότητες.
Μετάφραση από την αγγλική γλώσσα: Καίτη Μυλωνά
Οι υπογράφοντες 470 CIVIL SOCIETY
